นกทองริมคลอง

เสียงไขขั้วและกลิ่นโลหะไหม้ยังติดอยู่ในอากาศเมื่อมาลินย่อตัวเหนือวิทยุเก่า เธอแกะแผงด้านหลังอย่างช้าๆ เพื่อไม่ให้ซ็อกเก็ตทองแดงที่หลงเหลือถูกทำลาย ปลายนิ้วของเธอผ่านฝุ่นหนาแล้วสะดุดกับวัสดุแข็งบางอย่างที่ไม่ใช่สกรูหรือสายไฟ เมื่อเธอดึงมันออกมา นกทองเหลืองจิ๋วมีขาสั้นและปีกที่ขยับได้หลุดมาเกยอยู่บนฝ่ามือ เหล็กเย็นแตะผิวหนังแล้วมีเสียงเล็กๆ เหมือนชิ้นส่วนเก่าในอกแก้ว

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

«นี่อะไร» เสียงผู้ชายคุ้นเคยดังมาจากทางประตูร้าน ป้ารัตน์ยกถ้วยกาแฟทิ้งไว้บนเคาน์เตอร์ มองมาลินด้วยสายตาที่ไม่ใช่แค่ความสงสัย

«เจอของแปลก» มาลินตอบ มือยังคงกอบนกไว้แน่น «ใครเอาวิทยุมาซ่อมเหรอครับ»

«คนแก่นั่นแหละ จากบ้านไม้หลังเก่าใกล้สะพาน» ป้ารัตน์ตอบพลางลงกลิ่นกาแฟ «เขาขนของมาหลายอย่าง บอกว่าต้องเอาสิ่งที่ต้องซ่อมกลับบ้านก่อน»

มาลินมองนกทองอีกครั้ง ข้างใต้ฐานมีรอยขีดเล็ก ๆ และส่วนหนึ่งของกระดาษที่เหมือนเศษภาพถ่ายติดอยู่ เศษภาพเผยให้เห็นเพียงมุมหนึ่งของสะพานไม้และเงาคนเดินหนีไป เธาบีบมันจนเสียงโลหะเล็ก ๆ ดังขึ้น นัยน์ตาของเธอคมขึ้นอย่างไม่รู้ตัว

«เอาไปให้ผมดูหน่อย» เสียงต่อดังขึ้น เขาเข้ามาพร้อมกล่องเครื่องมือไม้บนแขน แขนของเขามีกล้ามเรียบจากการขนไม้และซ่อมเฟอร์นิเจอร์ ตาเขาอบอุ่นแม้ผิวหน้าจะเหี่ยวย่น «อาจจะเป็นกลไกเก่าหรือเครื่องเล่นเทปก็ได้»

«หรือเบาะแส» มาลินพูดเบาๆ แล้วถอนหายใจ ฝุ่นจากวิทยุขึ้นเป็นคลื่นเล็ก ๆ เมื่อเธอวางนกทองลงบนผ้าขาว ต่อใช้เลนส์ขยายมองจนคิ้วขมวด

«มีรูเล็ก ๆ เหมือนรูเสียบบางอย่าง» เขาพูดพลางชี้ «มาลิน ถ้าคุณอยากรู้เรื่องพี่ชายจริงๆ นะ ผมว่าควรเริ่มจากคนที่ยังจำของเก่าได้»

คำว่า ‘พี่ชาย’ ตอกย้ำความทรงจำที่เธอพยายามผลักออก ทุกครั้งที่มีคนที่รู้จักบ้านเก่า พวกเขาทักด้วยน้ำเสียงที่เปราะบางหรือหลบสายตา พี่ชายของมาลินหายไปตั้งแต่สามปีที่แล้ว หลังจากคืนหนึ่งที่เขาวิ่งออกจากบ้านโดยไม่เอาโทรศัพท์ไปด้วย มาลินยังจำกลิ่นฝนและเสียงรองเท้าบนดินได้ชัด แต่คำตอบหายไปกับความมืด

เธอจึงยกวิทยุและนกทองใส่ถุงผ้า แล้วเดินข้ามคลองไปยังบ้านไม้ที่ต่อพูดถึง บ้านนั้นถูกปล่อยร้าง เครื่องกระเบื้องบางแผ่นหลุดและประตูบานหนึ่งตั้งฉากกับฟ้า มาลินผลักเข้าไป ภายในบ้านมืด ฝุ่นคลุ้งเป็นม่านเล็กๆ ตอนที่เธอวางนกทองบนโต๊ะไม้ ใบหน้าของเธอสะท้อนกับกระจกแตกมุมหนึ่ง

มาลินหยิบเศษภาพขึ้นมาดูอีกครั้ง ขอบภาพบอกว่ามันถูกฉีกออกจากภาพใหญ่ เธอสังเกตลายสกรีนเล็กๆ ที่มุมภาพซึ่งน่าจะเป็นสัญลักษณ์ของกลุ่มคนบางกลุ่ม หรือบางทีเป็นโลโก้ของร้านเก่า เมื่อเธอใช้มือถูเพื่อให้เลือนฝุ่นออก เสียงฝีเท้าคนดังจากด้านหลัง

«คุณมาลินหรือครับ» เสียงคุ้นเคยแหบแห้ง เจ้าหน้าที่เทศบาลชื่อไผ่มายืนที่กรอบประตู เขาใส่เสื้อเชิ้ตสีซีดและถือแฟ้มหนา «บ้านหลังนี้ยังขึ้นทะเบียนไว้ว่าเป็นกรรมสิทธิ์ของครอบครัว มาลิน อย่าค้นอะไรที่มันเกินตัว»

«ผมแค่จะดูของเท่านั้น» มาลินพูดตรง ๆ «มีอะไรพิเศษเหรอไผ่»

ไผ่มองมาลินเหมือนชั่งใจ «บางครั้งความพิเศษมันหนักเกินไป ใครได้เข้าไปดูแล้วอาจจะต้องรับภาระ» เขาหยุด มองไหล่ของมาลินชั่วครู่ «ถ้าคุณอยากช่วยคนในชุมชนจริงๆ ลองคิดถึงวิธีที่จะไม่ทำให้คนอื่นเดือดร้อน»

คำเตือนทำให้มาลินสะดุ้งแต่ก็ไม่ได้หยุด เธอรู้ว่าถ้าทำใจให้ยอมแพ้ง่ายๆ ความเงียบจะโตจนกลืนทุกอย่างที่เคยสั่นอยู่ในชุมชนนี้ คืนที่พี่ชายหายไป มีเสียงซุบซิบเรื่องเรือใหญ่ที่มาขนของกลางคืน เรื่องกลิ่นแปลก ๆ จากคลอง และการเจ็บป่วยของปลา แต่เรื่องพวกนั้นไม่มีใครกล้าเอ่ยต่อหน้ากัน และนั่นทำให้คนบางคนได้รับความคุ้มครอง

มาลินย้อนกลับมาที่ร้านพร้อมนกทอง กลับมานั่งหน้าเครื่องมือประจำตัวของเธอแล้วเริ่มแกะออกอย่างระมัดระวัง เศษเหล็กขี้ลวดลงไว้บนผ้า เขาเปิดฝาฐานของนกออกและเจอกับม้วนเทปลูกเส้นเล็ก มันยับเยินแต่ยังพันติดกับกลไกเก่า เธอรู้สึกได้ว่าชีพจรเต้นแรงขึ้นและมีความกลัวปนความอยากรู้

«ต่อ ช่วยดูหน่อยได้ไหม» มาลินยกเทปไปให้ต่อที่ทำงานมุมหลังร้าน เขาส่งเสียง ‘ฮืม’ ก่อนจะยิ้มเบา ๆ «ไหนลองฉายเสียงดูสิ»

ต่อเอาเทปไปต่อกับเครื่องเล่นทำเองในชั่วพริบตา เสียงซ่า ๆ ก่อนที่เสียงผู้ชายหนึ่งคนจะเริ่มพูด เบาแต่นิ่งจนฟังชัดว่าไม่ได้เป็นการบันทึกเล่นๆ «ถ้าคุณได้ยินเทปนี้ แปลว่าผมทำสำเร็จบางอย่างแล้ว แต่ผมไม่มั่นใจว่าจะอยู่ได้ถึงจุดจบของแผน» เสียงนั้นยังคงนิ่งแต่มีรอยสั่นอยู่แฝง

มาลินกลืนน้ำลาย «เสียงพี่อัครนี่» ต่อมองหน้ามาลินนิ่ง «คุณมั่นใจเหรอ»

«ฉัน…ค่อนข้างมั่นใจ» เธอตอบแล้วยกแก้วกาแฟขึ้นจิบ มือสั่นนิดๆ แต่ไม่มาก พื้นที่เงียบถูกเติมด้วยรายละเอียดในเทป: รายชื่อที่ถูกพูดถึง สถานที่พบถุงสีเข้มที่ถูกทิ้งใต้สะพานและเลขทะเบียนรถที่ถูกขังไว้ในบันทึก มันไม่ใช่เพียงคำพูดสลักไว้ แต่เป็นการอ้างอิงถึงเอกสารและคนชื่อจริงหลายคน

«ถ้าเสียงนี้เป็นของอัครจริง เราไม่สามารถปล่อยให้มันผ่านไปได้» ต่อพูดอย่างตรงไปตรงมา «แต่ต้องทำให้ระวัง ไม่งั้นใครบางคนอาจจะหวังให้เราหายไปด้วย»

คำเตือนของต่อไม่ใช่การข่มขู่ มันเป็นการย้ำสิ่งที่มาลินรู้ดี เธอโทรหาเพื่อนสมัยเด็กที่ยังทำงานที่สำนักงานข่าวสำนักเล็กชื่อ ‘หนุ่ม’ เขาตอบสายแบบเหนื่อย ๆ แต่เมื่อเธอเล่า หนุ่มก็กดเสียงลงอย่างจริงจัง «ส่งมา เดี๋ยวผมฟัง แล้วผมจะลองหาความเชื่อมโยง»

การค้นคว้าก้าวไปอย่างช้าๆ มาลินเดินไปตามตึกไม้สัมผัสกับคนที่เดินผ่านไปมา หญิงชราจับลูกโป่งเดินผ่านชายหาดเล็กๆ ซึ่งกลิ่นควันบางครั้งยังลอยอยู่ นกน้อยขายข้าวเหนียวหน้าวัดพยักหน้าให้และยื่นจานข้าวให้อย่างไม่ต้องการคำถาม แต่ทุกสายตาที่มองมาล้วนมีน้ำหนักเดียวกัน: ความระมัดระวัง

วันที่มาลินนัดประชุมชุมชนเป็นวันอาทิตย์ คนเริ่มมานั่งเป็นกลุ่มเล็กๆ บนพื้นถนนไม้หน้าโรงเรียนเก่า เสียงของนักพัฒนาชื่อภูมิที่ซื้อที่ดินมาเพื่อการลงทุนดังก่อนหน้า เขายืนตรงหน้าไมโครโฟนพร้อมภาพพัฒนาโปรเจกต์และตัวเลขกำไร เสียงปรบมือบาง ๆ ดังขึ้น แต่ในมุมหนึ่งของลานมีใครบางคนกดฟันแน่นและถอนหายใจออกเบา ๆ

«เราจะทำให้ที่นี่เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยว มีทางเดินเลียบคลอง คาเฟ่ บูติค เราจะช่วยยกระดับชีวิตของพวกคุณ» ภูมิพูดอย่างมั่นใจ «แต่ก่อนนั้น ขอเพียงให้ผมจัดการกับที่ดินส่วนที่ว่างเปล่านิดหน่อย»

มาลินยืนอยู่กับขอบกลุ่ม เธอรู้สึกว่าคำพูดของภูมิเหมือนลมที่พัดเอาเศษผ้าให้ดูดีขึ้นเมื่อมองจากไกล แต่พอมองใกล้ ๆ กลับเห็นตะเข็บที่ไม่เรียบร้อย เธอส่งยิ้มเล็ก ๆ ให้ป้ารัตน์ที่นั่งข้างๆ และเห็นว่าป้ารัตน์เหยียดคอเหมือนจะหายใจไม่ออก

เมื่อถึงจังหวะที่คนเริ่มซักถาม มาลินก้าวขึ้นไปบนม้านั่งไม้ มือตกไปที่กระเป๋าแล้วเอานกทองขึ้นมา เธอไม่ได้ตั้งใจจะพูด แต่เมื่อเทปถูกเปิดและเสียงจากนกทองส์ถูกส่งผ่านลำโพง ลมหายใจของคนในลานก็ช้าลง เสียงที่ดังจากเทปบอกถึงการส่งของที่มีถุงสีดำถูกเทลงคลองกลางคืนของอีกฝั่ง และบันทึกการติดต่อที่โยงกับบริษัทรับเหมา

«นี่มันหมายความว่ายังไง» หนุ่มรายหนึ่งตะโกน «ใครกล้าทำแบบนี้กับคลองของเรา»

«ผมไม่รู้ว่าจะอธิบายอย่างไร» ภูมิยิ้มแต่สีหน้าไม่มั่นคงเหมือนก่อน «แหล่งน้ำต้องมีการจัดการ ต้องมีการลงทุน ถ้าใครมีหลักฐานก็ยื่นให้หน่วยงานสิ»

«หลักฐานอยู่ตรงนี้» มาลินพูด เธอเล่าเรื่องเทปที่พบ และรวมข้อมูลกับภาพถ่ายและรายชื่อที่ต่อค้นได้ ชื่อบางชื่อทำให้ผู้คนโล่งใจ บางชื่อทำให้คนนิ่งเงียบไป หลายคนมองหน้ากันเอง รอยยิ้มบางอย่างหดหายไป

หลังวันประชุมมีการพูดคุยและการข่มขู่เบา ๆ ตามมาซึ่งมาลินสัมผัสได้ ช่วงกลางคืนมีคนมาทิ้งถุงพลาสติกสีดำใกล้หน้าร้าน แต่ต่อและหนุ่มช่วยกันเก็บไป ก่อนที่สถานการณ์จะบานปลาย มาลินพบว่าเทปมีอีกหลายม้วน และบางม้วนเป็นบันทึกเสียงที่อัครเตรียมไว้ไม่ใช่เพียงแค่การเล่าเรื่อง แต่เป็นการบันทึกชื่อและการนัดหมาย เทปหนึ่งชี้ชัดถึงการประชุมกลางคืนที่จัดใกล้โรงงานเก่า

ข้อเท็จจริงต่างถูกนำมาวางซ้อนกัน มาลินได้พบลุงสาย ชายแก่ที่เคยทำงานริมคลองและรู้จักทุกเรือที่แล่นผ่าน เขานั่งนิ่งกับม้าหิน เหลือบตามองมาลินแล้วค่อย ๆ พูด «อัครไม่ได้หายไปเพราะกลัว เราเคยคุยกัน เขาเตรียมการไว้บางอย่าง แต่ไม่อยากให้ใครถูกแทงหลัง»

«แล้วทำไมเขาถึงหายไปลุง» มาลินถาม น้ำเสียงสั่นน้อยลง

«เขากลัวว่าถ้าพูดออกมาพร้อมกัน เขาจะทำให้คนที่เขารักเดือดร้อน» ลุงสายยืนยัน «บางครั้งคนเลือกเดินจากไปเพื่อให้เรื่องมันเริ่มขึ้น โดยไม่ให้ใครมาถูกลากลงไปด้วย»

ความคิดนั้นกดทับอกมาลิน มีทั้งความโกรธและการสำนึกผิด หากพี่ชายเลือกทางนั้นเพื่อลดอันตรายให้คนอื่น เธอรู้สึกเหมือนถูกทิ้งให้ต้องแบกต่อ แต่เธอก็ไม่สามารถยอมแพ้ได้ ความเงียบไม่ควรถูกใช้เป็นผ้าคลุมข้อเท็จจริง

การสอบสวนเล็ก ๆ ของมาลินทำให้เขาได้พันธมิตรใหม่—เด็กหนุ่มจากโรงเรียนที่ชอบถ่ายรูปและกล้องเก่า ช่วยเก็บหลักฐานโดยไม่อวดตัว สาวขายผ้าทอในตลาดเก็บใบเสร็จที่น่าสงสัยให้ และคนเรือชั้นดีเผยหมายเลขเรือที่ปรากฏในบันทึก มันกลายเป็นเครือข่ายเล็ก ๆ ของความเสียสละที่ก่อให้เกิดความจริง

แต่การเปิดโปงย่อมมีราคาของมัน คืนหนึ่งเมื่อมาลินกลับมาที่ร้าน เธอพบว่ากล่องเครื่องมือของเธอถูกเปิดกระจัดกระจาย และกระดาษบางหน้าในบันทึกหายไป เธอยืนมองความกระจัดกระจายด้วยมือที่สั่น แต่ไม่ได้ถอยกลับไปไหน ต่อมายืนอยู่ข้างเธอโดยไม่ถามอะไร แค่ยกมือแตะไหล่ของเธอหนึ่งครั้ง เป็นการยืนยันว่าเขาจะอยู่กับเธอ

«เราต้องระวัง» ต่อพูดเสียงเบา «แต่ไม่ใช่จนต้องหยุด»

มาลินพยักหน้า เธอก้าวต่อไป รวบรวมหลักฐานที่เหลือแล้วนัดคุยกับผู้สื่อข่าวของเมืองใหญ่ที่เคยมาช่วยคดีเล็ก ๆ หลายครั้ง หนุ่มส่งข้อมูลชุดหนึ่งไปให้พวกเขา และไม่นานทีมเล็ก ๆ ก็มาถึง เมื่อนักข่าวอ่านเอกสารที่มาลินส่ง หลายคนเริ่มทำการสอบถาม และเรื่องของคลองก็ไม่ได้เป็นเรื่องท้องถิ่นอีกต่อไป

ตอนที่คำถามกระจายไปยังสื่อ นักพัฒนาและคนที่เกี่ยวข้องเริ่มทำท่าทางที่จะปกป้องตัวเอง ภูมิเรียกทนาย พูดเรื่องการฟ้องกลับ ขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่การประปาท้องถิ่นขอเวลาแถลงข้อมูลอย่างเป็นทางการ แต่ก็มีการตรวจสอบพบว่ามีการโยกย้ายเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการอนุญาตจากหลายปีที่ผ่านมา

มาลินยืนดูข่าวในคืนหนึ่ง เธอเห็นภาพคลองที่เคยเป็นบ้านของคนและปลา ตอนนี้มีทีมงานลงเรือตรวจวัดน้ำ คนในชุมชนเดินมามากขึ้น บางคนยังมองหน้ากันด้วยความระแวง แต่บางคนสบตาแล้วพยักหน้าให้ มาลินจับนกทองแน่นขึ้นจนมือเกือบเจ็บ มันเงียบอยู่ในฝ่ามือแต่เธอรู้สึกได้ถึงน้ำหนักของความจริง

การตัดสินใจสำคัญมาถึงเมื่อศาลสั่งให้ระงับการพัฒนาชั่วคราวและมีการเรียกสอบพยาน หลายคนที่เคยเงียบกลับเริ่มพูด ในที่สาธารณะ บางคนต้องยอมรับว่ามีการเจรจาใต้โต๊ะ บางคนปฏิเสธและโกรธขับไล่ แต่การเปิดเผยทำให้เรื่องถูกนำไปสู่การตรวจสอบแผนการอย่างเป็นระบบ

วันหนึ่งมาลินพบจดหมายหนึ่งซ่อนอยู่ในช่องหลังของนกทอง เป็นตัวอักษรเขียนด้วยลายมือที่เธอจดจำได้ทันที มันไม่ใช่จดหมายยาว แต่มีข้อความสั้น ๆ ‘ขอโทษที่ทำให้เจ็บ’ และ ‘ช่วยดูแลบ้านเรา’ เธออ่านบรรทัดเดิมซ้ำแล้ววางปากกาลง น้ำตามาแบบไม่รู้ตัวแต่เธอเช็ดมันออกด้วยหลังมือแล้วลุกขึ้น

มาลินตัดสินใจไปที่สะพานในเช้าวันรุ่งขึ้น เธอขึ้นไปยืน รอจนหมอกเริ่มร่นไปและแสงอ่อนๆ ของอรุณช้อนขึ้นจากผิวน้ำ มือของเธอยังคงโอบนกทองเอาไว้ ผิวโลหะอุ่นขึ้นเมื่อรับแสง เสียงเรือไกล ๆ ดังเป็นจังหวะเรื่อย ๆ

คนที่มองเห็นเธอหลายคนเดินเข้ามาโดยไม่ทำท่าใด ๆ บางคนยืนห่าง ๆ สักพักก่อนจะเข้ามาทัก บางคนยื่นมือมาจับมือเธอแบบเงียบ ๆ เหมือนเป็นการขอบคุณ เธอรู้ว่าการเปิดเผยความจริงไม่ได้ลบความเจ็บปวด แต่ทำให้มันมีที่ยืน

คำตัดสินสุดท้ายไม่ใช่จดหมายหรือข่าว แต่เป็นการเลือกของผู้คนในชุมชน วันหนึ่งที่มีการประชุมอีกครั้ง ผู้คนเต็มลานด้วยความข้องใจและความหวัง มาลินยืนขึ้นอีกครั้ง คราวนี้ไม่ใช่เพื่อปลุกระดม แต่เพื่อประกาศว่าร้านของเธอจะเปิดเป็นสถานที่ให้ผู้คนมาส่งเสียง และเป็นศูนย์รวมเอกสารหลักฐานที่ถูกค้นพบ

«ผมไม่ได้ตั้งใจจะเป็นวีรบุรุษ» เสียงอ่อน ๆ ที่ไม่ใช่เสียงของมาลินดังก้อง ลุงสายก้าวขึ้นและยื่นมือมา «แต่ถ้าเราไม่เริ่มจากที่เล็ก เราจะไม่มีทางได้ใหญ่»

การเปลี่ยนแปลงไม่เกิดขึ้นทันที แต่มีการตรวจสอบ การฟื้นฟูคลองเริ่มช้ ๆ คนที่รับผิดชอบถูกเรียกตัวเข้าให้ข้อมูล และบางคนต้องลาออก ท่อน้ำที่นำของเสียถูกปิดซ่อม กองทุนเล็ก ๆ ถูกตั้งขึ้นจากการร่วมมือของชุมชนและผู้สนับสนุนจากเมืองใกล้เคียง

มาลินยังคงซ่อมของเก่า แต่ร้านของเธอกลายเป็นที่สำหรับคนมาพบ บางครั้งมีคนเอารูปถ่ายเก่ามาให้ บางครั้งเด็ก ๆ มานั่งฟังเรื่องราวของชุมชนจากคนเฒ่าคนแก่ บทสนทนาเหล่านี้บรรเทาความเงียบได้บ้าง และความรู้สึกว่าพี่ชายของเธอไม่ได้ถูกลืมลดลง

ในค่ำคืนหนึ่ง เมื่อลูกค้าเก่าเดินจากไปและไฟถนนสะท้อนบนผิวน้ำ มาลินยืนหน้าร้าน มือนวดนกทองเบา ๆ เธอคิดถึงจดหมายสั้น ๆ ที่พี่ชายเขียนไว้ ‘ช่วยดูแลบ้านเรา’ ประโยคง่าย ๆ นั้นกลับกลายเป็นหน้าที่ที่เธอรับไว้แทนการรอคอยคนคนนั้นกลับมา

เธอรู้ว่าบางความจริงไม่มีคำตอบชัดเจนในวันนี้ บางคนยังคงยืนอยู่กับความเสียใจ แต่เมื่อมาลินมองไปรอบ ๆ ชุมชนที่ไม่สมบูรณ์แต่น่าอิง เธอได้เห็นรอยยิ้มเล็ก ๆ สลับกับการทำงานร่วมกัน และนั่นคือเหตุผลที่เธอตัดสินใจไม่ขายที่ดินหรือหนีไป

คืนสุดท้ายของเรื่อง เธอขึ้นสะพาน เด็ก ๆ วิ่งเล่นอยู่ไกล ๆ นกทองนอนอยู่บนฝ่ามือของเธอ เทปเก่าบางชิ้นถูกถอดออกและเก็บอย่างระมัดระวัง แต่เสียงในความทรงจำยังคงมีอยู่ เป็นเครื่องเตือนใจว่าเรื่องราวไม่เคยจบด้วยการปิดปากเพียงครั้งเดียว

เธอปล่อยให้นกทองค่อย ๆ กลิ้งบนมือ แล้ววางมันบนหน้าต่างร้านให้แสงเช้าส่องผ่าน แสงพาดผ่านผิวโลหะจนเงาวูบไหว เป็นภาพชัดสุดท้ายที่เธอจดจำก่อนจะปิดประตูร้านและกลับไปทำสิ่งที่เธอทำได้ดีที่สุด—ซ่อมของให้กลับมามีชีวิต และเฝ้าดูคลองให้กลับมาสะอาดอีกครั้ง