ถาดน้ำยาล้างฟิล์มไถลไปตามโต๊ะสแตนเลสด้วยเสียงแหลมเหมือนรองเท้าผ้าใบขูดพื้นสนาม ลินินยื่นมือคว้าไม่ทัน น้ำยาใสขุ่นกระฉอกขึ้นเป็นวง เปื้อนปลายแขนเสื้อนักศึกษาที่เธอพับไว้ลวก ๆ และอีกเพียงคืบเดียวก็จะท่วมซองฟิล์มที่วางเรียงอยู่ใต้แสงสีแดง
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!“อย่าแตะ!” เสียงผู้ชายดังจากมุมห้อง
ลินินชะงักทั้งที่ปลายนิ้วแทบจะแตะซองฟิล์มแล้ว เธอหันไปเห็นรุ่นพี่คนหนึ่งพุ่งเข้ามาพร้อมผ้าดำผืนใหญ่ เขาใช้ศอกดันถาดอีกใบให้พ้นทาง ใช้ผ้าคลุมซองฟิล์มด้วยความเร็วที่เหมือนซ้อมมาหลายครั้ง แล้วค่อยกดถาดเจ้าปัญหาให้หยุดนิ่ง
ในห้องมืดมีเพียงไฟแดง เครื่องดูดอากาศครางต่ำ และกลิ่นน้ำยาที่ติดคอ ลินินได้ยินเสียงหัวใจตัวเองชัดจนต้องกลืนลมหายใจลงไป
“นี่ห้องมืด ไม่ใช่สนามซ้อมหนีไฟ” เขาพูดโดยไม่มองหน้า ก้มตรวจซองฟิล์มทีละซอง “เดินช้า ๆ ได้ไหม”
“ขอโทษค่ะ” ลินินยกมือที่เปียกขึ้นอย่างไม่รู้จะวางไว้ตรงไหน “ฉัน…ประตูมันเด้งกลับมา แล้วกระเป๋ากล้องเกี่ยวโต๊ะ”
เขาเหลือบมองกล้องฟิล์มเก่าที่ห้อยอยู่ตรงอกเธอ สายหนังหลุดรุ่ยจนต้องผูกปมไว้เอง “กล้องของใคร”
“ของน้า”
“น้ายังอยู่ไหม”
“อยู่ค่ะ”
“ดี ฝากบอกเขาว่าสายกล้องกำลังจะฆ่าฟิล์มคนอื่น”
ลินินเม้มปาก เธออยากเถียงว่ามันไม่ได้ตั้งใจ แต่ความจริงเปื้อนอยู่บนแขนเสื้อและถาดน้ำยาที่เกือบทำลายงานของใครสักคน เธอจึงหยิบกระดาษทิชชูจากกระเป๋าผ้ามาซับโต๊ะเงียบ ๆ
เขามองเธอเช็ดผิดทิศอยู่สามวินาที แล้วถอนหายใจ “ทิชชูเป็นขุย ใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์”
“ค่ะ”
“อยู่ตรงลิ้นชักล่าง”
เธอดึงลิ้นชัก เปิดแรงเกินไปจนขวดเล็ก ๆ กระทบกันกรุ๊งกริ๊ง
“เบา”
“ค่ะ” ลินินลดเสียงตัวเองลงเหมือนกลัวห้องจะหักคะแนนความประพฤติ
เขาใช้ที่คีบยกฟิล์มเส้นหนึ่งขึ้นส่องกับแสงแดง แล้ววางกลับอย่างระวัง ด้านข้างใบหน้าของเขามีรอยหมึกดำติดอยู่ใต้คาง เส้นผมสีน้ำตาลเข้มยุ่งเหมือนคนเอามือสางแทนหวี เขาสวมเสื้อยืดชมรมถ่ายภาพที่ซีดจนตัวอักษรแทบอ่านไม่ออก
“มาสมัครชมรม?” เขาถาม
“ค่ะ”
“ปฐมนิเทศเริ่มสิบโมง ตอนนี้สิบโมงยี่สิบ”
“ฉันหลงตึก”
“ตึกนี้มีป้ายเขียนว่าศูนย์กิจกรรมนักศึกษาใหญ่เท่าฝากระโปรงรถ”
“ฉันหลงจากในตึกค่ะ ไม่ได้หลงหาตึก”
เขานิ่งไปนิด เหมือนประโยคนี้ทำให้ระบบตำหนิของเขาสะดุด ลินินเห็นมุมปากเขาขยับนิดเดียว ก่อนจะกลับไปเรียบเหมือนเดิม
“ชื่อ?”
“ลินิน ปีหนึ่ง คณะมนุษยศาสตร์”
“คราม ปีสอง สื่อสารภาพ” เขายื่นผ้าให้ “เช็ดจากขอบเข้ากลาง ไม่งั้นน้ำยากระจาย”
ลินินรับผ้า นิ้วของทั้งคู่แตะกันเพียงเสี้ยววินาที มือเขาเย็นจากห้องแอร์ มือเธออุ่นและเปียกน้ำยา เธอรีบชักมือกลับเร็วเกินจำเป็น
“กลัวฉันกัดเหรอ” ครามถาม
“กลัวทำฟิล์มใครตายอีก”
“ดี อย่างน้อยก็เรียนรู้ไว”
ประตูห้องมืดเปิดแง้ม เสียงผู้หญิงจากด้านนอกดังลอดเข้ามา “คราม! ถ้ารับน้องใหม่เสร็จแล้วช่วยออกมาหน่อย ประธานสภานักศึกษามาแล้ว”
ครามเงยหน้า “ยังไม่เสร็จ”
“แล้วทำอะไรอยู่”
“กู้ภัยทางเคมี”
ลินินหลับตาชั่วครู่ เธอเพิ่งเข้ามาไม่ถึงห้านาทีและถูกตั้งชื่อเหตุการณ์เรียบร้อย
ผู้หญิงที่โผล่หน้าเข้ามาหัวเราะ เธอผมสั้นเท่าคาง มีดินสอเสียบอยู่หลังใบหู “อ๋อ น้องคนใหม่ใช่ไหม มา ๆ ข้างนอกเลย ก่อนครามจะทำให้น้องคิดว่าชมรมเรารับเฉพาะคนที่ไม่ทำของหก”
“ถ้ารับเฉพาะคนแบบนั้น ชมรมคงเหลือสองคน” ครามพูด
“หนึ่งคนเถอะ นายก็เคยทำฝาตู้ไฟหล่น”
ลินินหลุดหัวเราะเบา ๆ ครามมองเธอเหมือนจะเตือนว่าอย่าเพิ่งเลือกข้าง แต่ดวงตาเขาไม่ได้ดุเท่าเสียง
ห้องชมรมถ่ายภาพด้านนอกกว้างกว่าที่ลินินคิด ผนังเต็มไปด้วยภาพขาวดำ แผ่นประกาศกิจกรรม กล่องเลนส์วางซ้อนกับแก้วกาแฟกระดาษ และโซฟาผ้าสีน้ำเงินที่ยุบตรงกลางเหมือนรับน้ำหนักความลับของนักศึกษามาหลายรุ่น สมาชิกใหม่สิบกว่าคนนั่งกระจายบนพื้น มีรุ่นพี่อีกสามคนยืนอยู่หน้าไวท์บอร์ด
ผู้หญิงผมสั้นเคาะปากกา “เราชื่อมุก ปีสาม ทำหน้าที่ประสานงานเกือบทุกอย่างที่ไม่มีใครอยากทำ นั่นโจ ปีสอง ชอบถ่ายรูปเบลอแล้วบอกว่าเป็นอารมณ์ นั่นป่าน ปีสอง ถ่ายกีฬาเก่งมากและด่าคนวิ่งช้าด้วยน้ำเสียงสุภาพที่สุดในมหาวิทยาลัย ส่วนคนที่เพิ่งดุน้องในห้องมืดคือคราม รักษาการหัวหน้าชมรม เพราะหัวหน้าจริงไปแลกเปลี่ยนแล้วทิ้งกุญแจไว้ให้ผิดคน”
โจยกมือ “ขอแก้ข่าว รูปเบลอของเรามีความตั้งใจประมาณสี่สิบเปอร์เซ็นต์”
ป่านซึ่งนั่งบนวีลแชร์ข้างโต๊ะอุปกรณ์เลิกคิ้ว “ที่เหลือมือสั่นเพราะกินชาเย็นสองแก้ว”
เสียงหัวเราะกระจายไปทั่วห้อง ลินินเลือกนั่งใกล้ชั้นหนังสือ เธอวางกล้องบนตัก เอานิ้วจับปมสายกล้องไว้แน่น
มุกชี้ไวท์บอร์ด บนนั้นเขียนตัวโตว่า นิทรรศการปลายเทอม: สิ่งที่เกือบถูกลืม
“ปีนี้ไม่เหมือนปีก่อน” มุกพูด “งบชมรมโดนลด ถ้านิทรรศการนี้คนเข้าชมน้อยหรือไม่มีงานร่วมกับชุมชนมหาวิทยาลัย ปีหน้าห้องมืดอาจถูกเปลี่ยนเป็นห้องเก็บโต๊ะพับ”
มีเสียงครางจากรุ่นพี่ด้านหลัง โจเอามือทาบอก “ถ้าโต๊ะพับได้ห้องมืดไป ฉันจะตามหลอกโต๊ะพับทุกตัว”
ครามยืนพิงโต๊ะ เงียบกว่าคนอื่น เขาหยิบเทปกระดาษมาติดมุมโปสเตอร์ที่หลุดโดยไม่ขัดจังหวะมุก
“งานครั้งนี้ทุกคนต้องจับคู่ทำชุดภาพหนึ่งชุด” มุกพูดต่อ “รุ่นพี่หนึ่งคนกับน้องใหม่หนึ่งคน คอนเซ็ปต์ต้องมีคน มีเรื่อง และมีคำบรรยาย ไม่ใช่ถ่ายใบไม้แล้วเขียนว่าเหงาเฉย ๆ”
โจยกมืออีก “ทำไมมองฉัน”
“เพราะนายเคยทำ”
ลินินมองคำว่า มีคน บนไวท์บอร์ดแล้วรู้สึกเหมือนใครเอาหินเล็ก ๆ มาวางในท้อง เธอชอบถ่ายมือ รองเท้าที่วางหน้าห้อง สมุดที่ถูกพับมุม เงาสายไฟบนผนัง เธอถ่ายสิ่งที่ไม่หันกลับมาถามว่า เอารูปไปทำอะไร
มุกเริ่มจับคู่ตามรายชื่อ กระดาษถูกส่งต่อ เสียงเด็กปีหนึ่งคุยกันเบา ๆ ลินินได้กลิ่นน้ำยาอัดรูปจากแขนเสื้อของตัวเอง เธอก้มดูคราบจาง ๆ แล้วหวังว่าจะได้คู่กับมุก ผู้หญิงที่ดูเป็นมิตร หรือป่านที่ยิ้มให้เธอเมื่อสบตา
“ลินิน” มุกอ่าน “คู่กับคราม”
ห้องเหมือนเงียบลงเล็กน้อย อาจเพราะลินินหยุดหายใจเอง ครามเงยหน้าจากเทปกระดาษ มองเธอผ่านแสงบ่ายที่ลอดม่านฝุ่น ๆ เขาไม่ได้ยิ้ม ไม่ได้ถอนหายใจ เพียงพยักหน้าครั้งเดียวเหมือนรับอุปกรณ์เพิ่มอีกชิ้น
โจหันมากระซิบเสียงดัง “ยินดีด้วย น้องได้คู่กับคนที่ดุที่สุดแต่ล้างฟิล์มสวยที่สุด”
ครามตอบโดยไม่มอง “โจ ได้ข่าวว่าอาทิตย์ก่อนลืมถอดฝาเลนส์”
“ศิลปะของความมืด”
ลินินก้มซ่อนยิ้ม เธอไม่รู้ว่ายิ้มนั้นเกิดจากความขำหรือความกลัวน้อยลงนิดหนึ่ง
เย็นวันเดียวกัน ครามพาเธอเดินสำรวจมหาวิทยาลัยเพื่อหาแนวงาน แดดปลายวันเคลือบทางเดินคอนกรีตเป็นสีทองอ่อน นักศึกษาขี่จักรยานผ่านเป็นระยะ เสียงลูกบาสกระทบพื้นจากสนามไกล ๆ ดังเหมือนหัวใจอีกดวงของมหาวิทยาลัย
“เธออยากถ่ายอะไร” ครามถาม
“ของที่คนเดินผ่านแล้วไม่เห็น”
“เช่น?”
ลินินหยุดหน้าตู้กดน้ำเก่าข้างอาคารเรียน เธอย่อตัวลง ถ่ายรูปสติกเกอร์ซ่อมบำรุงที่แปะซ้อนกันเป็นชั้น มีลายมือคนละแบบเขียนวันที่และคำว่า ใช้ได้แล้ว เธอหมุนโฟกัสช้า ๆ
“ตู้กดน้ำที่มีคนซ่อมหลายครั้ง แต่ไม่มีใครรู้ชื่อคนซ่อม”
ครามกอดอก “น่าสนใจ แต่ถ่ายแค่ตู้ คนดูจะไม่รู้สึกถึงคน”
“ก็เขียนคำบรรยายได้”
“นิทรรศการภาพถ่าย ไม่ใช่นิทรรศการเรียงความ”
เธอลดกล้องลง “งั้นพี่อยากถ่ายอะไร”
ครามมองไปทางลานหญ้า มีคนงานกำลังเก็บกรวยจราจรหลังซ้อมเดินแถวกิจกรรมรับน้อง “แสงตอนคนทำงานเสร็จ มือที่ยังไม่วางของ สีหน้าตอนเขาคิดว่าไม่มีใครถ่าย”
“สีหน้าตอนเขาคิดว่าไม่มีใครถ่าย นั่นแปลว่าเขาไม่ได้อนุญาต”
ประโยคนั้นทำให้ครามหันกลับมามองเธอจริง ๆ ครั้งแรกตั้งแต่ออกจากชมรม ดวงตาเขาสีเข้ม ไม่ได้แข็ง แต่เหมือนมีประตูปิดอยู่หลายชั้น
“งั้นก็ขออนุญาต”
“แล้วถ้าเขาเกร็ง”
“ก็รอจนเขาไม่เกร็ง”
“ถ้าเขาไม่อยากให้ถ่าย”
“ก็ไม่ถ่าย”
ลินินนิ่ง เธอไม่ได้คาดว่าเขาจะตอบง่ายขนาดนั้น
ครามชี้กล้องของเธอ “สายกล้องยังอันตรายอยู่”
“ฉันรู้”
“มีเชือกรองเท้าไหม”
“มีแต่ที่อยู่กับรองเท้า”
เขาย่อตัวลง เปิดกระเป๋ากล้องของตัวเอง หยิบเชือกสีดำเส้นเล็กออกมา “ยืมก่อน”
“พี่พกเชือก?”
“พกทุกอย่างที่เคยไม่มีตอนต้องใช้”
เขาขยับเข้ามาใกล้พอให้ลินินได้กลิ่นสบู่จาง ๆ ปนกลิ่นน้ำยา เขาไม่ได้จับตัวเธอ เพียงยกสายกล้องขึ้น ผูกปมใหม่อย่างคล่องแคล่ว นิ้วเขาทำงานเงียบ ๆ เธอมองเส้นเลือดบนหลังมือเขาและรอยแผลเล็ก ๆ ตรงข้อนิ้ว
“แน่นไปไหม” เขาถาม
ลินินกะพริบตา “อะไรนะ”
“ปม”
“อ๋อ ไม่ค่ะ”
“ถ้าแน่นไป ฟิล์มไม่ตาย แต่คอเธออาจตาย”
เธอหัวเราะหลุดออกมา ครามเงยหน้าเล็กน้อย เสี้ยววินาทีนั้นแสงสะท้อนในตาเขาทำให้ใบหน้าดุน้อยลง เขารีบผูกปมสุดท้ายแล้วถอยไปเหมือนไม่อยากให้ใครจับได้ว่าตัวเองพูดตลก
พวกเขาลองถ่ายรอบอาคารกิจกรรมจนฟ้าเริ่มซีด ลินินถ่ายถุงมือผ้าของแม่บ้านที่ตากไว้บนราวหลังห้องน้ำ ถ่ายสมุดลงชื่อพนักงานรักษาความปลอดภัยที่มีรอยกาแฟเป็นวง ถ่ายรอยเท้าดินแดงของนักกีฬาบนทางเดิน ครามไม่แย่งกล้อง ไม่สั่งให้เธอขยับซ้ายขวา เขาเพียงถามว่า “ทำไมอันนี้” หรือ “อยากให้คนดูมองตรงไหน”
เมื่อเธอตอบไม่ได้ เขาก็รอ
การรอของเขาไม่เหมือนการกดดัน มันเหมือนเขาวางเก้าอี้ตัวหนึ่งไว้ข้างความคิดของเธอ แล้วนั่งเงียบ ๆ จนเธอพร้อมพูด
หน้าห้องชมรมก่อนแยกกัน มุกเดินออกมาพร้อมกล่องเอกสาร “เป็นไง คู่ใหม่”
“ยังไม่ทำฟิล์มตายเพิ่ม” ครามตอบ
ลินินยกกล้องขึ้น “และพี่ครามยังไม่กัดใคร”
มุกตบมือเบา ๆ “พัฒนาการดีทั้งคู่”
ครามมองลินิน เหมือนอยากสวน แต่สุดท้ายแค่ยื่นม้วนฟิล์มเปล่าให้ “ถ่ายให้หมดภายในศุกร์นี้ อย่าถ่ายย้อนแสงถ้ายังวัดแสงไม่เป็น”
“ถ้าอยากย้อนแสงล่ะ”
“ก็เรียนวัดแสง”
“พี่สอนไหม”
เขาสะพายกระเป๋าขึ้นไหล่ “ถ้าเธอมาตรงเวลา”
“ฉันหลงแค่ครั้งเดียว”
“สถิติเริ่มจากหนึ่งเสมอ”
ลินินอยากทำหน้าไม่พอใจ แต่ปากกลับยกขึ้นเอง เธอเดินกลับหอพร้อมม้วนฟิล์มในกระเป๋า เสียงคำว่า ถ้าเธอมาตรงเวลา ติดอยู่ในหัวเหมือนโน้ตสั้น ๆ ที่ไม่ยอมจบ
เช้าวันศุกร์ ลินินมาถึงชมรมก่อนเวลาเจ็ดนาที ครามนั่งอยู่บนพื้นหน้าตู้เก็บเลนส์ กำลังซ่อมขาตั้งกล้องด้วยไขควงเล็ก ๆ เขาเงยหน้ามองนาฬิกา แล้วมองเธอ
“ไม่หลง?”
“หลงค่ะ แต่เผื่อเวลาไว้สิบห้านาที”
เขาวางไขควง “ฉลาดขึ้น”
“นี่ชม?”
“ประมาณนั้น”
เธอนั่งลงตรงข้าม เปิดกล้องส่งฟิล์มให้ เขารับไปโดยหันตัวบังแสงจากหน้าต่างด้วยท่าทางชำนาญ
“ถ่ายอะไรไปบ้าง”
“ถุงมือ สมุดลงชื่อ ตู้กดน้ำ รถเข็นขยะ เงาคนกวาดใบไม้”
“เงาคน?”
“ไม่เห็นหน้า”
ครามหมุนฟิล์มกลับเข้ากลัก “เธอกลัวหน้าคน หรือกลัวคนถาม”
ลินินมองมือเขา “ทั้งคู่”
เขาไม่ถามต่อทันที เสียงฟิล์มกรอกกลับดังแกรก ๆ ระหว่างพวกเขา
“ตอนม.ห้า ฉันเคยทำโฟโตเอสเสย์เรื่องบ้าน” เธอพูดเองอย่างแปลกใจ “ครูชม ส่งประกวดเล็ก ๆ ในจังหวัด รูปแม่กำลังเย็บผ้ากลางห้องนั่งเล่น รูปโต๊ะกินข้าวที่มีใบเสร็จวางเต็ม รูปน้องหลับบนโซฟา คนดูบอกว่าจริงดี แต่ญาติแชร์ไปแล้วเขียนว่าแม่ฉันปล่อยบ้านรก พ่อกับแม่ทะเลาะกันอยู่หลายวัน”
ครามหยุดมือ
“ฉันไม่ได้ตั้งใจให้ใครดูถูกบ้านตัวเอง” ลินินจับสายกล้องที่เขาผูกให้ “ตั้งแต่นั้นถ้าจะถ่ายคน ฉันจะรู้สึกเหมือนถือมีดเล็ก ๆ อยู่”
ครามค่อย ๆ วางกลักฟิล์มบนโต๊ะ “ภาพถ่ายทำร้ายคนได้จริง”
น้ำเสียงเขาเบาลงจนเสียงเครื่องปรับอากาศกลบไปเกือบหมด
“พี่เคยทำ?” ลินินถาม
เขาหันไปหยิบถุงดำสำหรับใส่ฟิล์ม “เคย”
เธอรอ
ครามสอดมือเข้าไปในถุงมืด ทำงานโดยไม่เห็นสิ่งที่จับ “ปีหนึ่ง ฉันถ่ายเพื่อนตอนเขาซ้อมร้องเพลง เขาหลุดร้องไห้เพราะเครียด ฉันคิดว่าภาพนั้นดีมาก ดีจนลืมถามว่าเขาอยากให้ใครเห็นไหม เอาไปส่งประกวดในชมรม ภาพถูกแปะหน้าห้อง คนแชร์กัน เขาหยุดมาซ้อม”
“พี่ขอโทษเขาไหม”
“ขอโทษ”
“แล้ว?”
ครามดึงฟิล์มใส่แกนในถังล้าง เสียงพลาสติกกระทบกันเบา ๆ “เขาบอกว่าเขาไม่ได้โกรธที่ฉันถ่ายเขาร้องไห้ เขาโกรธที่ฉันเห็นเขาเป็นภาพก่อนเห็นเขาเป็นเพื่อน”
ลินินไม่รู้จะพูดอะไร เธอเพิ่งเห็นรอยแตกในคนที่เดินเหมือนรู้ทางทุกที่
“เพราะงั้นพี่เลยไม่ถ่ายคน?”
“ถ่าย แต่ไม่ค่อยเก็บ”
“ต่างกันตรงไหน”
เขาปิดถังล้างฟิล์มแล้วมองเธอ “ตรงที่ฉันยังขี้ขลาดอยู่”
คำพูดตรงเกินไปจนลินินต้องก้มหน้า เธอเคยคิดว่าคนแบบครามคงมั่นใจทุกเรื่อง เขาดุเพราะแน่ใจ เขาเงียบเพราะไม่จำเป็นต้องอธิบาย แต่ตอนนี้เขานั่งอยู่ตรงหน้าเธอพร้อมถังฟิล์มในมือ และยอมเรียกตัวเองว่าขี้ขลาดโดยไม่หลบตา
“งั้นงานเราคงยาก” เธอพูด
“ใช่”
“คนหนึ่งกลัวถือมีด อีกคนกลัวเคยแทงคน”
ครามนิ่งไป แล้วหัวเราะสั้น ๆ ในลำคอ “คำบรรยายเธอน่ากลัวกว่าภาพอีก”
“ฉันเรียนมนุษย์ฯ”
“อาวุธหนัก”
พวกเขาล้างฟิล์มด้วยกันในห้องมืด ลินินเรียนรู้จังหวะการเขย่าถัง การเคาะไล่ฟองอากาศ การจับเวลาไม่ให้ฟิล์มเสีย ครามไม่พูดเกินจำเป็น แต่เมื่อเธอทำถูก เขาจะเลื่อนนาฬิกาจับเวลาให้ดู หรือพยักหน้าเล็ก ๆ การพยักหน้านั้นกลายเป็นคะแนนเต็มที่เธออยากได้โดยไม่ตั้งใจ
ภาพชุดแรกออกมาไม่สมบูรณ์ มีรูปเบลอ รูปมืด รูปที่โฟกัสผิดไปจับพื้นแทนถุงมือ แต่มีอยู่ภาพหนึ่งที่ครามหยิบขึ้นนานกว่ารูปอื่น เป็นภาพตู้กดน้ำเก่า มีมือของช่างซ่อมคนหนึ่งยื่นเข้ามาเพียงครึ่งเฟรม นิ้วเปื้อนสนิมกำลังติดเทปใสบนป้าย ใช้ได้แล้ว
“อันนี้มีเรื่อง” เขาพูด
ลินินขยับเข้าไปดูใกล้ ๆ “มือเขาเข้ามาเอง ฉันไม่ได้ตั้งใจ”
“บางทีความตั้งใจมาช้ากว่านิ้วกดชัตเตอร์”
“แปลว่าดี?”
“แปลว่าไปถามช่างซ่อมว่าเขาชื่ออะไร”
เธอหันไปมองเขา “พี่จะไปด้วยไหม”
ครามหยิบคลิปหนีบฟิล์ม “ถ้าเธอไม่หลง”
ลินินยิ้มก่อนจะห้ามตัวเองทัน
บ่ายวันต่อมา พวกเขาตามหาช่างซ่อมจนเจอที่ห้องงานอาคาร ชายวัยกลางคนชื่ออานพกำลังแกะฝาพัดลมตั้งโต๊ะ เขาหัวเราะเมื่อเห็นรูปตู้กดน้ำ
“ถ่ายมือผมทำไม มือสวยตรงไหน”
ลินินยืนกำสมุดจด “หนูเห็นเทปที่ลุงติดหลายชั้น เหมือนตู้มันมีประวัติว่าพังแล้วมีคนกลับมาดูแลตลอด”
อานพหยุดหัวเราะ เขามองรูปอีกครั้งช้าลง “ตู้ตัวนั้นอยู่ตั้งแต่ผมเข้ามาทำงาน ใหม่กว่านักศึกษาหลายรุ่นอีก”
ครามยืนห่างออกไปหนึ่งก้าว ไม่แทรก ลินินเห็นเขายกกล้องขึ้นแล้วลดลงเมื่ออานพยังไม่อนุญาต
“ถ้าหนูอยากถ่ายลุงตอนซ่อมของ เอาไปทำนิทรรศการของชมรม ลุงสะดวกไหมคะ” ลินินถาม เสียงเธอสั่นนิดหน่อยแต่ไม่แตก
อานพเช็ดมือกับผ้า “ถ่ายได้ แต่ขอไม่เอาหน้าตอนเหงื่อเยอะนะ เดี๋ยวลูกสาวแซว”
ครามพูดจากด้านข้าง “เราถ่ายมือกับของที่ลุงซ่อมได้ครับ แล้วให้ลุงดูรูปก่อนใช้”
“อย่างนั้นได้”
ลินินจดคำว่า ดูรูปก่อนใช้ ไว้ในสมุด ขีดเส้นใต้สองครั้ง
จากอานพ พวกเขาได้พบป้าสาย แม่บ้านที่จำได้ว่านักศึกษาคณะไหนชอบลืมขวดน้ำไว้ตรงไหน ได้พบพี่ยามชื่อคณิตที่เขียนกลอนสั้น ๆ ในสมุดเวรเพื่อไม่ให้ตัวเองหลับ ได้พบพี่ภัทร คนดูแลโรงยิมที่เก็บลูกแบดแตกใส่กล่องเพราะบอกว่ามันเหมือนนกที่บินไม่ถึงเพดาน
ทุกครั้ง ลินินเป็นคนเริ่มถาม ครามเป็นคนถือรีเฟลกเตอร์ หรือยืนเงียบ ๆ ข้างหลังพร้อมน้ำเปล่าที่เขามักซื้อมาเผื่อโดยไม่บอก ตอนแรกเธอคิดว่าเขาซื้อเพราะตัวเองอยากกิน จนวันที่เธอบอกว่าไม่ชอบน้ำเย็น เขาก็ยื่นขวดอุณหภูมิห้องให้ในวันถัดมา
“พี่จำได้?” เธอถาม
“จำอะไร”
“น้ำไม่เย็น”
ครามหมุนฝาขวดของตัวเอง “ตู้ชมรมมีสองชั้น ชั้นบนเย็น ชั้นล่างไม่เย็น ไม่ได้ยาก”
“ฉันยังไม่ได้บอกว่ายาก”
“หน้าเธอบอก”
ลินินยกขวดปิดแก้มที่ร้อนขึ้น “พี่ชอบอ่านหน้าคนเหรอ”
“ไม่ชอบ แต่บางคนเขียนตัวใหญ่”
เธอเตะใบไม้แห้งเบา ๆ “งั้นพี่อ่านของตัวเองออกไหม”
ครามไม่ตอบทันที เขามองทางเดินที่มีแสงลอดผ่านต้นหูกวางเป็นช่อง ๆ “ของตัวเองมันอยู่ใกล้เกินไป”
ลินินเก็บประโยคนั้นไว้โดยไม่รู้ตัว เหมือนเก็บแสงลงกลักฟิล์ม
คืนหนึ่งก่อนวันส่งคอนเซ็ปต์นิทรรศการ ห้องชมรมเปิดไฟจนดึก สมาชิกหลายคนกระจายกันทำงาน โจทดลองฉายสไลด์บนผ้าขาวที่ขึงเอียง ป่านคัดรูปนักกีฬาวีลแชร์ที่เธอถ่ายจนโต๊ะเต็มไปด้วยภาพเคลื่อนไหว มุกคุยโทรศัพท์กับฝ่ายอาคารเรื่องปลั๊กไฟด้วยน้ำเสียงที่ใกล้หมดความเป็นมนุษย์
ลินินนั่งเขียนคำบรรยายบนพื้น ครามอัดรูปในห้องมืด ประตูเปิดแง้มเป็นระยะ แสงแดงสาดออกมาเป็นเส้นบนพื้นเหมือนลมหายใจของห้อง
“ลินิน” ครามเรียก
เธอวางปากกา เดินเข้าไป “รูปไหม้เหรอ”
“เปล่า มาดู”
ในถาดน้ำยา ภาพค่อย ๆ ปรากฏจากกระดาษขาว เป็นมือของป้าสายกำลังเรียงแก้วน้ำที่นักศึกษาลืมไว้บนขอบหน้าต่าง แสงเช้าสะท้อนแก้วเป็นวง ๆ ด้านหลังเบลอจนเห็นเพียงชายผ้ากันเปื้อน
ลินินก้มลงใกล้ ถ้อยคำที่เธอเขียนไว้สำหรับภาพนี้ลอยขึ้นมาในหัว แต่ยังไม่พอดี เธอกัดปลายเล็บตัวเอง
ครามแตะข้อมือเธอเบา ๆ ด้วยด้ามคีบ ไม่ใช่นิ้ว “อย่ากัด น้ำยา”
เธอรีบเอามือลง “ลืม”
เขายื่นลูกอมรสมะนาวให้
“พี่พกลูกอมด้วย?”
“พกทุกอย่างที่เคยไม่มีตอนต้องใช้”
“รวมถึงลูกอม?”
“มุกเคยเกือบเป็นลมตอนจัดนิทรรศการปีที่แล้ว”
ลินินแกะลูกอมใส่ปาก รสเปรี้ยวทำให้ตื่นขึ้น “พี่ดูแลคนเก่งนะ”
ครามใช้ที่คีบค่อย ๆ เขย่ากระดาษในน้ำยา “เก่งกับของเล็ก ๆ ที่แก้ได้”
“แล้วของใหญ่ ๆ?”
“มักทำพัง”
เธอมองด้านข้างใบหน้าเขาในแสงแดง ไม่รู้ว่าแสงทำให้ทุกอย่างดูเปราะ หรือความเงียบทำให้คำพูดเขาแตะลึกกว่าปกติ
“พี่ไม่ได้ทำทุกอย่างพังหรอก” เธอพูด
ครามหยุดมือเล็กน้อย “เธอเพิ่งรู้จักฉันไม่นาน”
“ก็พอรู้ว่าพี่ผูกสายกล้องให้คนที่เกือบฆ่าฟิล์มพี่”
“ไม่ใช่ฟิล์มฉัน”
“พี่ก็ยังช่วย”
เขาคีบรูปขึ้นแขวน น้ำหยดลงถาดเป็นจังหวะ ลินินเห็นเขาเอียงหน้าเหมือนอยากพูดอะไร แต่เสียงโทรศัพท์ของเธอดังขึ้นก่อน
หน้าจอขึ้นชื่อ พ่อ
ลินินกดรับ เดินออกมานอกห้องมืด “ค่ะพ่อ”
เสียงพ่อดังพอให้ครามได้ยินบางคำจากด้านใน “อยู่ไหน ทำไมยังไม่กลับหอ”
“อยู่ชมรมค่ะ ทำงานนิทรรศการ”
“นิทรรศการอะไรอีก ลินมีควิซวิชาเคมีพื้นฐานวันจันทร์ไม่ใช่เหรอ”
“หนูอ่านแล้ว”
“คะแนนคราวก่อนก็ไม่ได้ดี แม่บอกว่าถ้าจะยื่นย้ายคณะเทอมหน้า เกรดต้องไม่แย่”
ลินินกดสมุดแนบอก “พ่อ หนูยังไม่ได้บอกว่าจะย้าย”
ปลายสายเงียบไปครึ่งวินาทีที่ยาวผิดปกติ “เราคุยกันแล้ว ลินชอบถ่ายรูปเป็นงานอดิเรกได้ แต่ชีวิตจริงต้องมั่นคง”
“หนูขอทำพอร์ตส่งทุนเวิร์กช็อปก่อน ถ้าได้—”
“ถ้าไม่ได้ล่ะ”
คำถามนั้นเหมือนมือที่เอื้อมมาปิดฝาเลนส์ ลินินมองภาพบนผนังชมรม ภาพของนักศึกษารุ่นก่อนยิ้มอยู่ในกรอบไม้เก่า ๆ
“หนูยังไม่รู้”
“พ่อจะไปรับวันอาทิตย์ กลับบ้านมาคุยกัน”
สายตัดไป ลินินยืนถือโทรศัพท์จนหน้าจอดับ เธอหันกลับแล้วพบครามยืนอยู่หน้าประตูห้องมืด เขาไม่ได้ถามว่าเกิดอะไรขึ้น เพราะคงได้ยินพอแล้ว
“รูปป้าสายสวยมาก” เธอพูดก่อนเขา
ครามมองโทรศัพท์ในมือเธอ แล้วมองตาเธอ “ถ้าต้องใช้ห้องมืดทำพอร์ต ฉันเปิดให้ได้”
ลินินหัวเราะสั้น ๆ ไม่มีเสียง “พี่คิดว่าปัญหาทุกอย่างแก้ด้วยการเปิดห้องมืดเหรอ”
“ไม่ แต่บางอย่างเริ่มตรงนั้นได้”
“พี่ไม่เข้าใจ”
“อาจไม่เข้าใจทั้งหมด”
“งั้นอย่าทำเหมือนเข้าใจ”
คำพูดหลุดออกไปคมกว่าที่ตั้งใจ ครามเงียบ ลินินเห็นนิ้วเขากำด้ามคีบแน่นขึ้น แล้วคลายออก
“ได้” เขาพูด
ความสั้นของคำทำให้เธออยากขอโทษ แต่โทรศัพท์ในมือสั่นอีกครั้ง เป็นข้อความจากแม่ถามว่ากินข้าวหรือยัง เธอพิมพ์ตอบว่า กินแล้ว ทั้งที่ยังไม่ได้กินอะไรนอกจากลูกอมรสมะนาว
คืนนั้นเธอกลับหอพร้อมสมุดคำบรรยายที่เขียนต่อไม่ออก บนหน้ากระดาษมีประโยคหนึ่งที่เธอลบหลายครั้งจนกระดาษบางลง: คนที่ดูแลของที่คนอื่นลืม มักถูกลืมก่อนเสมอ
เช้าวันอาทิตย์ พ่อมาถึงมหาวิทยาลัยด้วยรถกระบะสีเทา ลินินสะพายกระเป๋าผ้าเดินลงจากหอ เธอเห็นพ่อจอดใต้ต้นไม้ สวมเสื้อโปโลสีกรม มือวางบนพวงมาลัยเหมือนเตรียมขับออกทันที
“ของแค่นี้?” พ่อถามเมื่อเธอขึ้นรถ
“หนูกลับเย็นนี้”
“แม่ทำแกงไว้ ค้างบ้านสักคืน”
“พรุ่งนี้มีประชุมชมรมเช้า”
พ่อไม่ตอบ รถเคลื่อนออกจากมหาวิทยาลัย ลินินมองรั้วค่อย ๆ ถอยไป เธออยากบอกพ่อเรื่องอานพ ป้าสาย คณิต ภาพที่ค่อย ๆ ขึ้นในน้ำยา และครามที่พกลูกอมเพราะมุกเคยเกือบเป็นลม แต่คำว่า ถ้าไม่ได้ล่ะ ยังติดอยู่เหมือนก้าง
ที่บ้าน แม่วางจานข้าวให้เธอพร้อมถามเรื่องหอ เรื่องเพื่อน เรื่องผ้าเช็ดตัวที่เอาไปพอไหม พ่อรอจนจานข้าวพร่องลงครึ่งหนึ่งจึงหยิบเอกสารหลักสูตรคณะวิทยาศาสตร์สุขภาพมาวางบนโต๊ะ
“พ่อไม่ได้บังคับ” พ่อพูด
ลินินมองเอกสาร “แต่พ่อพิมพ์ใบสมัครมาแล้ว”
แม่แตะแขนพ่อเบา ๆ “ค่อย ๆ คุย”
“พ่อกลัวลูกเสียเวลา” พ่อเสียงต่ำลง “โลกข้างนอกไม่ได้ใจดีกับคนชอบอะไรสวย ๆ งาม ๆ”
ลินินวางช้อน “รูปที่หนูถ่ายไม่ใช่แค่สวย พ่อ”
“แล้วมันเลี้ยงตัวเองได้ไหม”
เธอไม่มีคำตอบที่หนักพอจะวางบนโต๊ะ เธอจึงเปิดกระเป๋า หยิบรูปทดสอบเล็ก ๆ ที่พกติดมาด้วย ภาพมืออานพ ภาพสมุดเวรของคณิต ภาพแก้วน้ำของป้าสาย เธอวางเรียงบนโต๊ะกินข้าวทีละใบ
แม่หยิบภาพป้าสายขึ้นดู “สวยนะ เหมือนแก้วมันมีเสียง”
พ่อไม่แตะรูป แต่สายตาเลื่อนไปตามภาพช้า ๆ
“หนูอยากทำงานที่ทำให้คนเห็นคนอื่นชัดขึ้น” ลินินพูด “หนูยังไม่รู้ว่ามันจะเป็นอาชีพแบบไหน หนูยังกลัวอยู่ แต่ถ้าหนูย้ายคณะเพราะกลัว หนูคงไม่เลิกกลัว แค่กลัวในห้องเรียนอื่น”
พ่อเงยหน้า “ใครสอนพูดแบบนี้”
“หนูคิดเอง”
แม่ยิ้มบาง ๆ พ่อถอนหายใจยาว เขาไม่ตอบตกลง ไม่ฉีกใบสมัคร ไม่โอบกอดแบบในฉากที่เรื่องง่าย เขาเพียงเลื่อนรูปมืออานพเข้ามาใกล้ตัว แล้วถามว่า “คนนี้ใคร”
ลินินเล่าเรื่องตู้กดน้ำให้ฟัง เธอเล่าโดยไม่สรุปให้มันยิ่งใหญ่ เล่าว่าอานพจำเสียงพัดลมเสียได้จากชั้นสอง เล่าว่าป้าสายรู้ว่านักศึกษาคนไหนชอบทิ้งโพสต์อิทขอโทษไว้บนโต๊ะ เล่าว่าคณิตเขียนกลอนในสมุดเวรเพราะกลางคืนเงียบเกินไป พ่อฟังโดยไม่ขัด แม่เติมข้าวให้เธอโดยไม่ถามว่ากินไหวไหม
เมื่อเย็นมาถึง พ่อขับรถมาส่งที่มหาวิทยาลัย ก่อนลงรถ เขาหยิบใบสมัครย้ายคณะจากช่องเก็บของ ส่งให้เธอ
หัวใจลินินตกวูบ
“เก็บไว้ก่อน” พ่อพูด “ไม่ใช่ให้กรอกคืนนี้ แค่…ถ้าจะเลือกทางไหน ก็เลือกเพราะรู้ ไม่ใช่เพราะหนี”
ลินินรับกระดาษมา พับครึ่งช้า ๆ “ค่ะ”
พ่อมองกล้องบนตักเธอ “แล้วเวลาถ่ายคน อย่าลืมถามเขาก่อน”
เธอเงยหน้าทันที พ่อทำท่าจะสตาร์ตรถ “พ่อก็ฟังอยู่”
ลินินลงจากรถ ยืนอยู่ริมทางเท้าจนรถเลี้ยวพ้นมุมตึก เธอไม่ยืนเหม่อนาน เธอรีบวิ่งไปชมรม เพราะประชุมงานเริ่มในอีกสิบนาที และครั้งนี้เธอไม่อยากให้ครามมีสถิติใหม่ไปล้อ
ห้องชมรมคึกคักผิดปกติ มุกยืนหน้าไวท์บอร์ดพร้อมกระดาษจากสภานักศึกษา สีหน้าเธอเหมือนคนเพิ่งกัดมะนาวทั้งลูก
“ฝ่ายกิจกรรมบอกว่าชุดภาพของเราดี แต่เงียบไปสำหรับโปสเตอร์โปรโมต เขาอยากได้ภาพที่เห็นหน้าคนชัด ๆ ดึงสายตา” มุกพูด “ไม่งั้นจะไม่ช่วยประชาสัมพันธ์หลักให้”
โจคราง “ทำไมทุกอย่างต้องมีหน้าคนชัด ๆ เหมือนป้ายหาเสียงชมรม”
ป่านเคาะโต๊ะ “ถ้าไม่มีประชาสัมพันธ์ คนเข้าน้อย งบปีหน้าอาจหายจริง”
ครามยืนข้างไวท์บอร์ด สีหน้าอ่านยาก “เราหาภาพที่ได้รับอนุญาตแล้วได้”
มุกพลิกแฟ้ม “มีเวลาไม่ถึงสามวัน เขาต้องส่งไฟล์พิมพ์โปสเตอร์วันพุธ”
ลินินยกมือ “เราใช้มืออานพได้ไหม ภาพนั้นมีแรงดึง”
“เขาบอกว่าอยากได้ใบหน้า” มุกถอนหายใจ “แต่ฉันจะลองคุยใหม่”
การประชุมยืดจนเสียงทุกคนเริ่มล้า ลินินกับครามนั่งห่างกันคนละฝั่งโต๊ะ เขาไม่ได้พูดถึงคืนนั้น เธอก็ยังไม่กล้าขอโทษ ความเงียบระหว่างพวกเขาไม่ใช่เก้าอี้ที่วางรออีกแล้ว มันเป็นกล่องอุปกรณ์ที่ไม่มีใครยกออกจากทางเดิน
เมื่อคนอื่นทยอยกลับ ครามเดินไปหยิบแฟ้มคอนแทกต์ชีตจากตู้ “ลินิน”
เธอหยุดเก็บปากกา “คะ”
“เรื่องคืนนั้น ฉันไม่ได้ตั้งใจทำเหมือนเข้าใจทุกอย่าง”
เธอกำปากกาแน่น “ฉันก็ไม่ได้ตั้งใจพูดแรง”
“แต่เธอพูดถูกบางส่วน”
“พี่ก็พูดถูกบางส่วน”
ครามมองเธอผ่านโต๊ะรก ๆ “ส่วนไหน”
“บางอย่างเริ่มในห้องมืดได้” เธอหยิบรูปจากกระเป๋า “ฉันเอารูปให้พ่อดูแล้ว”
เขามองภาพที่เธอวาง “แล้วพ่อว่าไง”
“ยังไม่เข้าใจทั้งหมด แต่ถามว่าคนในรูปเป็นใคร”
ครามพยักหน้าเบา ๆ “นั่นเป็นคำถามที่ดี”
“พี่ล่ะ” ลินินถาม “พอร์ตสมัครอะไรของพี่ ไปถึงไหน”
เขาชะงัก “ใครบอก”
“มุกหลุดปากว่าพี่อยากส่งโครงการถ่ายภาพชายฝั่ง แต่ยังไม่ส่งไฟล์”
ครามยกมือถูท้ายทอย “มุกควรไปเป็นลำโพงมหาวิทยาลัย”
“ทำไมยังไม่ส่ง”
“ยังเลือกภาพไม่ได้”
“หรือยังไม่กล้าส่ง”
เขาเปิดปากเหมือนจะเถียง แล้วปิดลง
ลินินรู้สึกเหมือนยืนอยู่หน้าประตูที่เขาเคยปิดหลายชั้น เธอไม่ได้ผลัก เพียงยืนรอ
“ถ้าส่งแล้วไม่ได้ ก็ยังเป็นแค่คนถ่ายรูปในชมรมที่เกือบรักษาห้องมืดไว้ไม่ได้” ครามพูด “ถ้าไม่ส่ง ฉันยังบอกตัวเองได้ว่ายังไม่พร้อม”
“นั่นฟังดูเหมือนหนูตอนถือใบสมัครย้ายคณะ”
เขามองเธอ “หนู?”
ลินินหน้าแดง “ฉัน หมายถึงฉัน”
มุมปากครามขยับ “เมื่อกี้น่ารักดี”
เธอเอาปากกาเคาะโต๊ะ “อย่าเปลี่ยนเรื่อง”
“ไม่ได้เปลี่ยน”
“ส่งไฟล์เถอะพี่”
“เธอก็ส่งพอร์ตทุน”
“ตกลง”
“ตกลง”
พวกเขามองกันข้ามโต๊ะที่เต็มไปด้วยรูปถ่าย กรรไกร เทป กระดาษโน้ต และขวดน้ำอุณหภูมิห้องสองขวด ไม่มีใครยื่นนิ้วก้อย ไม่มีเพลงดังขึ้น แต่ลินินรู้สึกว่าข้อตกลงเล็ก ๆ นี้มีน้ำหนักกว่าคำปลอบใจยาว ๆ
ปัญหาโปสเตอร์ยังค้างอยู่ วันที่กำหนดส่งไฟล์ใกล้เข้ามา มุกเดินเข้าออกสภานักศึกษาเหมือนคนขนกล่องที่มองไม่เห็น โจเสนอถ่ายเงาหน้าทุกคนซ้อนกันจนโดนป่านบอกว่าเหมือนประกาศตามหาวิญญาณ ครามค้นแฟ้มภาพเก่าที่ได้รับอนุญาตแล้ว แต่ไม่มีภาพไหนเชื่อมกับชุดงานใหม่
บ่ายวันพุธ ลินินเข้าไปในห้องมืดเพื่อเอากระดาษอัดภาพเพิ่ม เธอหยุดเมื่อเห็นภาพใบหนึ่งแขวนอยู่บนราวแห้ง เป็นภาพเธอเอง
ในภาพ เธอนั่งอยู่บนพื้นห้องชมรม คืนที่ทุกคนทำงานดึก มือเปื้อนปากกากำลังถือรูปป้าสาย เธอหันไปหัวเราะกับอะไรสักอย่าง แสงแดงจากห้องมืดพาดครึ่งหน้า ผมหลุดจากยางมัด มีกล้องของน้าวางอยู่ข้างเข่า ภาพไม่เห็นเธอสวยแบบโปสเตอร์ แต่มันเห็นเธอชัดเกินไป เห็นตอนที่เธอไม่ได้ระวังตัว
ใต้ภาพมีโพสต์อิทจากมุกเขียนว่า รูปนี้ดึงมาก ขอใช้เป็นทีเซอร์? ส่งไฟล์ให้ฝ่ายกิจกรรมแล้ว รอครามคอนเฟิร์ม
ลินินได้ยินเสียงตัวเองหายใจดังขึ้น มือเธอเย็น เธอดึงโทรศัพท์ออกมา เปิดหน้าชมรม ภาพนั้นอยู่บนโพสต์ล่าสุดแล้ว พร้อมข้อความเชิญชมนิทรรศการ สิ่งที่เกือบถูกลืม
มีคนกดถูกใจ มีคอมเมนต์จากเพื่อนร่วมรุ่นว่า เท่มาก นี่ลินินใช่ไหม มีคนแท็กชื่อเธอ
ประตูเปิด ครามก้าวเข้ามาพร้อมแฟ้มในมือ เขาหยุดเมื่อเห็นเธอยืนอยู่หน้าราวภาพ
“ลินิน”
เธอหันไป “พี่ถ่าย?”
เขามองภาพ เหมือนเพิ่งเห็นระเบิดที่ตัวเองวางไว้ “ใช่ แต่ฉันไม่ได้—”
“ไม่ได้อะไร”
“ไม่ได้ตั้งใจให้โพสต์ มุกเจอไฟล์ในโฟลเดอร์รวม ฉันกำลังจะบอกให้ลบ”
“กำลังจะ?”
ครามเงียบไปหนึ่งจังหวะ จังหวะนั้นใหญ่พอจะทำให้ทุกคำแก้ตัวตกพื้น
“ฉันเห็นโพสต์เมื่อสิบนาทีก่อน” เขาพูด “ฉันผิดเองที่เก็บไฟล์ไว้ในเครื่องชมรม แล้วไม่ใส่ชื่อว่าไม่ใช้”
“ฉันเคยบอกแล้วว่าไม่อยากอยู่ในรูป”
“ฉันรู้”
“แล้วพี่ถ่ายทำไม”
เขากำแฟ้มแน่น “ตอนนั้นเธอหัวเราะ ฉัน…ฉันคิดว่าแสงมันดี”
ลินินหัวเราะออกมาครั้งหนึ่ง แห้งและสั้น “แสงมันดี”
ครามหลับตาเหมือนโดนตบโดยไม่มีมือแตะหน้า
“ภาพที่ดีไม่ควรขโมยใครมา พี่พูดเอง” เธอชี้ภาพ “แล้วนี่คืออะไร”
“ฉันจะให้ลบทันที”
“คนเห็นแล้ว”
“ฉันจะขอโทษในเพจ”
“พี่คิดว่าคำขอโทษล้างรูปออกจากตาคนได้เหรอ”
ครามไม่ตอบ เสียงเครื่องดูดอากาศในห้องมืดดังเหมือนมีใครถอนหายใจแทนเขา
ลินินดึงภาพออกจากราว น้ำหนักกระดาษเบาเกินกว่าจะเจ็บ แต่ปลายนิ้วเธอสั่น “ฉันไม่เอาคำบรรยายเข้าชุดงานแล้ว”
เขาเงยหน้าทันที “ลินิน งานนี้เป็นเสียงของเธอ”
“เสียงของฉัน แต่รูปของฉันพี่ใช้เอง”
“ฉันผิด ไม่ใช่งานผิด”
“ตอนนี้แยกไม่ออก”
เธอเดินผ่านเขาออกจากห้องมืด ครามไม่ได้จับแขน ไม่ขวางทาง เขาเพียงพูดตามหลัง เสียงเบาจนเกือบหายไปกับทางเดิน
“ขอโทษ”
ลินินหยุดเพียงเสี้ยววินาที แต่ไม่หันกลับ เธอกอดภาพตัวเองไว้แน่นเหมือนกอดสิ่งที่ถูกแย่งไป แล้วเดินออกจากชมรม
คืนนั้นโพสต์ถูกลบภายในยี่สิบนาที มีข้อความขอโทษจากชมรมเขียนชัดเจนว่าภาพถูกเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาตและจะปรับกระบวนการใช้ภาพทั้งหมด แต่ภาพหน้าจอถูกส่งต่อในกลุ่มเพื่อนอยู่ดี ลินินปิดโทรศัพท์ เธอนั่งบนพื้นหอพักท่ามกลางรูปถ่ายที่กระจายรอบตัว คำบรรยายที่เขียนไว้ดูเหมือนเป็นของคนอื่น
เสียงเคาะประตูดังขึ้นสามครั้ง
“ลิน เปิดหน่อย ฉันเอง” เสียงรูมเมตชื่อขวัญดังจากด้านนอก
ลินินเปิดประตู ขวัญยืนถือถุงขนมปังกับนมกล่อง เธอเรียนชีววิทยา ชอบเลี้ยงต้นไม้ และมีนิสัยไม่ถามทันทีเวลาคนหน้าเหมือนจะร้องไห้
ขวัญเดินเข้ามา วางของบนโต๊ะ “กินก่อน”
“ไม่หิว”
“งั้นถือไว้ มือจะได้ไม่แกะเล็บ”
ลินินรับนมกล่องมา เธอไม่ได้ดูด แค่ถือไว้
ขวัญนั่งลงข้างรูป “รูปที่เขาโพสต์ ฉันเห็นแล้ว”
ลินินหลับตา
“ฉันไม่ได้เซฟ” ขวัญพูดต่อ “และด่าเพื่อนในกลุ่มที่แคปไว้แล้ว”
ลินินหัวเราะออกมาเบา ๆ ทั้งที่คอแน่น “ด่ายังไง”
“สุภาพมากจนเขารู้สึกผิดเอง”
“โหด”
ขวัญหยิบภาพมืออานพขึ้นดู “จะไม่ส่งงานแล้วจริงเหรอ”
ลินินมองรูป “ไม่รู้”
“ถ้าไม่ส่งเพราะโกรธเขา ฉันเข้าใจ ถ้าไม่ส่งเพราะรู้สึกว่าภาพพวกนี้เสียไปแล้ว ฉันขอเถียงแทนป้าสายกับลุงซ่อมตู้กดน้ำ”
“เธอไม่รู้จักเขา”
“แต่เธอรู้จัก”
ลินินเงียบ นมกล่องในมือยุบลงนิดหนึ่งจากแรงบีบ
“ฉันไม่อยากเจอพี่คราม” เธอพูด
“งั้นยังไม่ต้องเจอ” ขวัญหยิบปากกาให้ “แต่คำบรรยายพวกนี้ ถ้าเธอไม่เขียนต่อ คนในรูปก็ไม่มีใครเล่า”
ลินินรับปากกา ความโกรธยังอยู่ มันไม่ได้หายเพราะคำพูดดี ๆ แต่มันขยับที่ให้สิ่งอื่นแทรกเข้ามาเล็กน้อย เธอมองภาพแก้วน้ำของป้าสาย แล้วเริ่มเขียนใหม่ด้วยลายมือที่ยังสั่น
ที่ชมรม ครามยืนต่อหน้าสมาชิกทั้งหมดในเช้าวันถัดมา เขาไม่ได้หลบหลังมุก ไม่ให้ใครแก้ต่างแทน
“รูปของลินินที่ถูกโพสต์เป็นความผิดฉัน” เขาพูด “ฉันถ่ายโดยไม่ได้ขออนุญาต และเก็บไฟล์ไว้ในโฟลเดอร์รวม ทำให้ถูกนำไปใช้ ฉันขอโทษทุกคนที่ทำให้ความน่าเชื่อถือของงานเสีย และขอโทษลินินที่ทำลายขอบเขตของเขา”
โจนั่งเงียบผิดปกติ ป่านกอดอก มุกหน้าเครียด
“เราจะไม่ใช้ภาพใบหน้าที่ไม่ได้รับอนุญาตเป็นโปสเตอร์” ครามพูดต่อ “ถ้าฝ่ายกิจกรรมไม่ช่วยโปรโมต เราจะโปรโมตเอง ทำโปสเตอร์เอง เดินติดเอง อาจมีคนมาน้อยกว่าเดิม แต่ห้องมืดไม่ควรอยู่รอดด้วยการทำร้ายคนที่ช่วยมัน”
มุกยกมือกดขมับ “ฉันก็ผิดที่รีบส่งไฟล์โดยไม่เช็กกับเจ้าตัว”
“ฉันเป็นคนถ่ายและจัดไฟล์” ครามบอก “อย่าแบ่งให้เบาลง”
ป่านหมุนล้อวีลแชร์เข้ามาใกล้โต๊ะ “ถ้าจะโปรโมตเอง ต้องเริ่มวันนี้ ฉันมีรายชื่อชมรมกีฬา เดี๋ยวส่งโปสเตอร์ดิจิทัลให้”
โจยกมือ “ฉันทำวิดีโอสั้นได้ ไม่ใช้หน้าลินิน ใช้เสียงน้ำยาล้างฟิล์มกับมือคนติดรูป”
มุกหันไปหาเขา “ทำให้ไม่เบลอ”
“ขอศิลปะสิบเปอร์เซ็นต์”
“ห้า”
ครามมองเพื่อน ๆ ทีละคน เขาไม่ได้ยิ้ม แต่ไหล่ที่ตึงมาตลอดเช้าลดลงเล็กน้อย
บ่ายนั้น เขาเขียนอีเมลถึงฝ่ายกิจกรรมเอง แนบแนวทางจริยธรรมการใช้ภาพที่ชมรมเพิ่งร่าง เขาไม่ได้ใช้คำสวยเพื่อเอาตัวรอด เขาเขียนว่าเราผิด เราแก้ และเราจะไม่ทำซ้ำ เมื่อกดส่ง เขานั่งมองหน้าจอว่างอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนเปิดโฟลเดอร์สมัครโครงการชายฝั่งของตัวเองขึ้นมา
ไฟล์ภาพทะเล หิน และมือชาวประมงที่ได้รับอนุญาตแล้วเรียงบนหน้าจอ เขาเลือก ลบ เลือกใหม่ ลังเลจนป่านที่กำลังติดเทปโปสเตอร์บนพื้นเงยหน้า
“ส่งไปเถอะ” ป่านพูด
“ยังไม่ได้ถาม”
“นายถอนหายใจดังเหมือนเครื่องปั๊มลม”
ครามคลิกแนบไฟล์ทีละภาพ เขาเขียนจดหมายแนะนำตัวสั้น ๆ แล้วหยุดตรงประโยคสุดท้าย เขาพิมพ์ว่า ผมกำลังเรียนรู้ว่าการถ่ายภาพไม่ใช่การเก็บบางอย่างไว้กับตัว แต่เป็นการรับผิดชอบต่อสิ่งที่เราเลือกมองเห็น
เขาอ่านซ้ำ ลบคำว่า กำลัง ออก แล้วใส่กลับเข้าไปใหม่ เพราะความจริงเขายังอยู่ระหว่างทาง
ก่อนกดส่ง เขาหยิบซองกระดาษสีน้ำตาลออกมา ข้างในมีฟิล์มเนกาทีฟของภาพลินินและรูปอัดใบเดียว เขาเขียนหน้าซองว่า ของลินิน เจ้าของภาพ แล้ววางไว้ในลิ้นชักที่ล็อกได้ ไม่ใช่เพื่อซ่อน แต่เพื่อรอคืนด้วยมือของตัวเองเมื่อเธอพร้อมรับ
สองวันก่อนนิทรรศการ ลินินกลับมาที่ชมรมตอนเช้ามาก ฟ้ายังไม่สว่างเต็มที่ อาคารกิจกรรมเงียบ มีเพียงเสียงไม้กวาดจากแม่บ้านชั้นล่าง เธอไขกุญแจสำรองที่มุกฝากไว้ แล้วเปิดประตูเข้าไป
ห้องชมรมเปลี่ยนไป โปสเตอร์ทำมือกองอยู่บนโต๊ะ มีข้อความสั้น ๆ ว่า สิ่งที่เกือบถูกลืม: ภาพของคนที่ดูแลวันธรรมดาให้ดำเนินต่อไป ไม่มีรูปหน้าใคร มีเพียงภาพมือหลายคู่จับสิ่งของต่างกันไป เธอเห็นลายมือครามบนกระดาษโน้ตติดกล่องอุปกรณ์: ถุงมือผ้าอยู่ช่องซ้าย ระวังกาวร้อน
ลินินวางแฟ้มคำบรรยายของตัวเองบนโต๊ะ เธอสูดหายใจลึก แล้วเริ่มตัดกระดาษ ติดคำบรรยายใต้ภาพตามตำแหน่งที่วัดไว้ เธอทำงานคนเดียวอยู่เกือบชั่วโมง จนประตูเปิด
ครามยืนอยู่ตรงนั้น สะพายกระเป๋ากล้อง ใต้ตาคล้ำเหมือนนอนน้อย เขาหยุดเมื่อเห็นเธอ
“ฉันมาเอาของ” ลินินพูดก่อน
“อืม”
ความเงียบวางตัวลงระหว่างพวกเขา แต่ครั้งนี้ไม่แข็งเท่าเดิม ครามเดินไปที่ลิ้นชัก เปิดล็อก หยิบซองกระดาษสีน้ำตาลมายื่นให้ด้วยสองมือ
“เนกาทีฟกับรูปอัด” เขาพูด “ฉันลบไฟล์จากเครื่องชมรมและไดรฟ์แล้ว ถ้าเธอต้องการให้ทำอะไรเพิ่ม บอกได้”
ลินินมองซอง ไม่รับทันที “พี่เก็บไว้ทำไม”
“เพราะฉันไม่ควรเป็นคนตัดสินใจว่าจะทำลายหรือเก็บ ภาพนี้เป็นของเธอ”
เธอรับซองมา น้ำหนักมันมากกว่ากระดาษข้างใน
“ฉันยังโกรธอยู่” เธอพูด
ครามพยักหน้า “ควรโกรธ”
“และยังไม่ไว้ใจเหมือนเดิม”
“ไม่ต้องรีบ”
เธอมองเขา ในอดีตถ้าใครพูดว่าไม่ต้องรีบ เธอมักได้ยินเป็นคำเร่งที่ปลอมตัวมา แต่จากครามวันนี้ มันเหมือนเขาขยับถอยจริง ๆ เหลือพื้นที่ให้เธอยืน
“พี่ส่งโครงการชายฝั่งหรือยัง” เธอถาม
ครามชะงัก “ส่งแล้ว”
“ดี”
“เธอล่ะ พอร์ตทุน”
“ยังขาดคำบรรยายสุดท้าย”
“เกี่ยวกับอะไร”
ลินินเปิดแฟ้มให้ดู เป็นภาพมือของเธอเองจับกล้องฟิล์ม สายกล้องมีเชือกสีดำผูกปมอยู่ เธอถ่ายด้วยตั้งเวลาในหอเมื่อคืน ภาพไม่เห็นหน้า มีเพียงมือที่มีรอยปากกากับกล้องเก่า
ครามมองเชือก “ยังใช้เส้นนั้นอยู่”
“มันยังไม่ฆ่าคอฉัน”
เขาหลุดยิ้มเล็กมาก แต่เก็บกลับทันทีเหมือนกลัวผิดมารยาท
“คำบรรยายว่าไง”
ลินินยื่นกระดาษร่างให้ เขาอ่านเงียบ ๆ
ภาพถ่ายไม่ควรเป็นหลักฐานว่าเราเคยขโมยช่วงเวลาของใคร แต่ควรเป็นคำถามว่าเราได้รับอนุญาตให้ยืนใกล้ชีวิตเขาแค่ไหน สำหรับภาพนี้ ฉันขออนุญาตตัวเองเป็นครั้งแรก
ครามอ่านจบแล้วเงยหน้า ดวงตาเขามีบางอย่างเคลื่อนผ่าน แต่เขาไม่พูดคำใหญ่ ๆ
“ดีมาก” เขาบอก
ลินินหายใจออกช้า ๆ “ชมจริง?”
“จริง”
“ไม่มีประมาณนั้น?”
“ไม่มี”
เธอก้มหน้าซ่อนรอยยิ้มเล็ก ๆ ที่ยังไม่อยากให้เขาได้ง่ายเกินไป “งั้นช่วยติดให้ตรงได้ไหม มือฉันตัดกระดาษจนเบี้ยวหมดแล้ว”
ครามหยิบไม้บรรทัด “ขออนุญาตช่วย”
เธอมองเขา คำขออนุญาตธรรมดา ๆ ทำให้บางอย่างในอกคลายออกนิดหนึ่ง “อนุญาต”
วันนิทรรศการมาถึงพร้อมแสงบ่ายใสและลมที่พัดโปสเตอร์หน้าตึกให้กระพือจนโจต้องวิ่งไปติดเทปเพิ่ม ห้องจัดแสดงชั่วคราวถูกแปลงจากโถงเก่าในอาคารกิจกรรม ผนังแขวนภาพขาวดำสลับภาพสี คำบรรยายของลินินวางใต้ภาพด้วยกระดาษสีครีม แสงไฟส่องลงบนมือของอานพ ป้าสาย คณิต ภัทร และคนอีกหลายคนที่ทำให้มหาวิทยาลัยทำงานโดยไม่มีเสียงปรบมือ
คนเริ่มเข้ามาทีละกลุ่ม นักศึกษาหยุดอ่านนานกว่าที่มุกคาด พนักงานอาคารพาเพื่อนร่วมงานมาชี้รูปตัวเองแล้วหัวเราะเบา ๆ ป้าสายยืนหน้าภาพแก้วน้ำของตัวเองนานมาก ก่อนหยิบโทรศัพท์ขึ้นถ่ายรูปคำบรรยาย
“หนูเขียนว่าป้าจำของที่เด็ก ๆ ลืม แต่จริง ๆ ป้าก็ลืมของตัวเองบ่อยนะ” ป้าสายบอกลินิน
ลินินยิ้ม “งั้นหนูควรเพิ่มเชิงอรรถไหมคะ”
“ไม่ต้อง เดี๋ยวดูไม่เท่”
ครามยืนอยู่ไม่ไกล เขาช่วยปรับไฟและตอบคำถามผู้ชม แต่ไม่เข้ามาแทรกระหว่างลินินกับคนในภาพ พ่อกับแม่ของลินินมาถึงช่วงเย็น แม่ถือดอกไม้ช่อเล็กที่ซื้อจากหน้ามหาวิทยาลัย พ่อสวมเสื้อโปโลตัวเดิม เดินดูภาพทีละใบโดยเอามือไพล่หลัง
ลินินยืนข้างแม่ ใจเต้นแรงกว่าเวลาสอบ
พ่อหยุดหน้าภาพมือของลินินจับกล้อง เขาอ่านคำบรรยายตั้งแต่ต้นจนจบ แล้วอ่านซ้ำอีกครั้ง
“รูปนี้ใครถ่าย” พ่อถาม
“หนูตั้งเวลาเอง”
พ่อพยักหน้า “มือเหมือนแม่”
แม่หัวเราะ “ทำไมโยนมาให้แม่”
“หมายถึงมือดื้อ” พ่อพูด
ลินินไม่แน่ใจว่าควรหัวเราะหรือทำหน้าเข้ม เธอจึงทำทั้งสองอย่างปนกัน
พ่อหันไปมองรอบห้อง “คนเยอะนะ”
“ค่ะ”
“แล้วทุนเวิร์กช็อป ส่งหรือยัง”
“คืนนี้ค่ะ”
“ให้พ่อดูใบสมัครไหม”
ลินินมองพ่อ “พ่อจะตรวจคำผิด หรือจะเปลี่ยนใจหนู”
พ่อเอามือลูบท้ายคอ “ตรวจคำผิด”
แม่ยิ้มกว้างกว่าเดิม ลินินก้มหน้าเพื่อซ่อนตาที่ร้อนขึ้น เธอยื่นแฟ้มใบสมัครในกระเป๋าให้พ่อ พ่อรับไปถือเหมือนเอกสารสำคัญ ไม่ใช่ของเล่นของลูกสาว
ช่วงท้ายงาน ฝ่ายกิจกรรมส่งตัวแทนมาดูนิทรรศการ คนเดิมที่เคยอยากได้โปสเตอร์เห็นหน้าเดินมาหามุกแล้วบอกว่า “งานเงียบ แต่คนอยู่กับมันนานดี” มุกยิ้มสุภาพแบบคนที่อยากพูดว่าเห็นไหมแต่มีวุฒิภาวะพอไม่พูด
เมื่อผู้ชมกลุ่มสุดท้ายออกไป โถงนิทรรศการเหลือเพียงสมาชิกชมรมที่นั่งหมดแรงบนพื้น โจนอนแผ่ข้างขาตั้งไฟ ป่านกำลังนับแบบประเมิน มุกเปิดขวดน้ำแล้วดื่มเหมือนเพิ่งเดินข้ามทะเลทราย
“เรารอดไหม” โจถามเพดาน
มุกพลิกกระดาษในมือ “ถ้านับจำนวนคนและแบบประเมิน รอดแบบมีเหงื่อ”
ป่านยกนิ้วโป้ง “ปีหน้าโต๊ะพับยังไม่ได้ห้องนี้”
โจหลับตา “ฉันขอประกาศชัยชนะด้วยการไม่ขยับสามนาที”
ลินินหัวเราะ เธอช่วยเก็บแก้วน้ำเปล่าใส่ถุง ครามเดินมาข้าง ๆ พร้อมเทปกาวที่พันข้อมือไว้เหมือนกำไลแปลก ๆ
“พ่อเธอดูงานนาน” เขาพูด
“อ่านทุกคำบรรยาย”
“แล้วตรวจคำผิดไหม”
“เจอหนึ่งคำ”
ครามทำหน้าตกใจเล็ก ๆ “คำไหน”
“คำว่า สกรู ฉันเขียน สะกรู”
“เรื่องใหญ่”
“พ่อบอกช่างอานพอาจเสียใจ”
ครามยิ้ม คราวนี้ไม่รีบเก็บ “พ่อเธอตลกแบบหน้าไม่ขยับ”
“บ้านฉันเป็นแบบนั้น”
พวกเขาช่วยกันปิดไฟบางส่วน โถงค่อย ๆ มืดลงทีละแถบ เหลือแสงจากห้องมืดด้านหลังที่ยังแดงอยู่เพราะโจลืมปิด ครามเดินไปปิดสวิตช์ แต่ลินินเรียกไว้
“พี่คราม”
เขาหันมา
“อย่าเพิ่งปิดได้ไหม”
เขาปล่อยมือจากสวิตช์ “ได้”
ลินินเดินเข้าไปในห้องมืด กลิ่นน้ำยาเดิม แสงแดงเดิม โต๊ะสแตนเลสเดิม แต่เธอไม่ใช่คนที่ทำถาดน้ำยาเกือบคว่ำในวันแรกอย่างเดียวอีกแล้ว ครามตามเข้ามา แต่หยุดใกล้ประตู ไม่เข้ามาใกล้เกิน
“ฉันอยากล้างฟิล์มม้วนสุดท้าย” เธอหยิบกลักฟิล์มจากกระเป๋า “รูปงานวันนี้”
“ตอนนี้?”
“ถ้ารอพรุ่งนี้ ฉันอาจคิดมาก”
ครามพับแขนเสื้อขึ้น “งั้นเริ่มเลย”
พวกเขาทำงานเคียงกันในแสงสีแดง ลินินสอดฟิล์มเข้าถังเอง มือยังช้าแต่มั่นคงกว่าเดิม ครามคอยบอกเวลา ไม่แตะถ้าเธอไม่ขอ เมื่อเธอทำฟิล์มหลุดจากแกน เขาเพียงถาม “ให้ช่วยไหม” เธอสูดหายใจแล้วตอบ “ขอลองอีกครั้ง” เขาถอยมือทันที
ฟิล์มถูกแขวนบนราว ภาพเล็ก ๆ เรียงกันเป็นแถบ หนึ่งในนั้นเป็นภาพครามที่ลินินถ่ายตอนเขายืนปรับไฟให้นิทรรศการ เขาไม่ได้มองกล้อง ใบหน้าเอียงขึ้น มือจับขาตั้งไฟ แสงสะท้อนบนแก้มข้างหนึ่ง
ครามมองภาพนั้นนาน “เธอถ่ายฉัน?”
ลินินยกคิ้ว “ฉันขอแล้ว”
“ตอนไหน”
“ตอนบ่าย ฉันถามว่า ถ่ายตอนพี่ทำงานได้ไหม พี่บอก อืม”
เขานึก แล้วพยักหน้า “จริง”
“จะให้ลบไหม”
ครามมองเธอ ไม่มองภาพ “ไม่ต้อง”
ลินินหยิบผ้าซับมือ “ฉันจะให้พี่ดูก่อนถ้าเอาไปใช้”
“ขอบคุณ”
ความเงียบกลับมา แต่คราวนี้มันไม่ได้ขวางทาง มันนั่งลงระหว่างพวกเขาอย่างสุภาพ
ครามล้วงกระเป๋า หยิบเชือกสีดำเส้นใหม่ออกมา “อันเก่ามันเริ่มรุ่ยแล้ว”
ลินินมองสายกล้องของตัวเอง “พี่พกเชือกอีกแล้ว”
“พกทุกอย่างที่เคยไม่มีตอนต้องใช้”
“รวมถึงคำขอโทษ?”
เขาชะงัก แล้วพยักหน้า “กำลังพกให้ดีขึ้น”
ลินินยื่นกล้องให้ “งั้นผูกให้หน่อย”
ครามรับไปอย่างระวัง เขาผูกปมใหม่ช้า ๆ กว่าวันแรก อาจเพราะเชือกเส้นนี้ไม่ได้แค่กันกล้องตก เขาดึงให้แน่นพอดี แล้วยื่นกลับ
“แน่นไปไหม”
ลินินจับปม ทดสอบน้ำหนัก “พอดี”
เขาพยักหน้า “ดี”
เธอห้อยกล้องกลับที่คอ “พี่คราม”
“หืม”
“ถ้าวันหนึ่งฉันอยากมีรูปตัวเองที่ไม่ได้ตั้งเวลา…” เธอหยุด หัวใจเต้นแรงจนต้องมองถาดน้ำยาแทนหน้าเขา “ฉันอาจให้พี่ถ่าย แต่ต้องให้ฉันดูทุกใบก่อน”
ครามไม่รีบตอบ เขาวางม้วนเชือกลงบนโต๊ะเหมือนวางสิ่งเปราะบาง “ได้”
“และถ้าฉันบอกไม่เอาใบไหน ก็คือไม่เอา”
“แน่นอน”
“และอย่าพูดว่าแสงมันดีเพื่อกลบความผิดอีก”
เขาหายใจเข้าลึก “จะไม่พูด”
ลินินเงยหน้ามองเขาในแสงแดง “ตอนนั้นแสงมันดีจริงไหม”
ครามมองเธออยู่นาน ดวงตาเขาไม่หลบ แต่ไม่ล้ำเข้ามา “จริง แต่ไม่สำคัญเท่าที่เธอควรเป็นคนเลือกว่าจะให้ใครเห็น”
คำตอบนั้นค่อย ๆ วางลงในอกเธอ อุ่นและหนัก เธอพยักหน้า
“พี่เปลี่ยนไปนิดหนึ่ง” เธอพูด
“นิดเดียว?”
“อย่าโลภ”
เขาหัวเราะเบา ๆ เสียงนั้นอยู่ใกล้พอให้เธอจำได้ว่าห้องมืดไม่ได้มีแต่กลิ่นน้ำยาอีกแล้ว มันมีกลิ่นสบู่จาง ๆ เสียงฟิล์มหยดน้ำ และคนคนหนึ่งที่กำลังพยายามไม่ทำพังแบบเดิม
ครามหยิบซองฟิล์มเปล่ามาเก็บ “ลินิน”
“คะ”
“ฉันชอบเวลาที่เธอถามคนในรูปว่าเขาอยากให้โลกเห็นเขาแบบไหน”
เธอรู้สึกแก้มร้อน แต่ยังทำเสียงนิ่ง “ชมงาน?”
“ชมเธอ”
ลินินก้มมองพื้น สีแดงทำให้ทุกอย่างดูเหมือนความลับ “พี่พูดแบบนี้กับน้องใหม่ทุกคนไหม”
“ไม่”
“ดี เพราะถ้าพูด โจคงแซวตาย”
“โจแซวอยู่ดี”
เธอหัวเราะ ครามมองเธอด้วยสายตาที่ไม่ใช่การถ่ายภาพ ไม่ใช่การเก็บไว้เป็นหลักฐาน แต่เป็นการอยู่ตรงนั้นเฉย ๆ รอให้ช่วงเวลาผ่านไปโดยไม่ขโมยมัน
เสียงจากด้านนอกดังขึ้น “สองคนในห้องมืด! ถ้าไม่ออกมาช่วยเก็บขาตั้งไฟ ฉันจะเขียนแบบประเมินให้ตัวเองว่าทำงานหนักเกินมนุษย์!” มุกตะโกน
ลินินกับครามสะดุ้งพร้อมกัน โจตามมาด้วยเสียงลากยาว “และถ้ามีใครจีบกัน ขอให้จีบหลังยกของ!”
ป่านเสริม “พูดถูก งานใช้แรงก่อน งานหัวใจก็ตามคิว”
ลินินรีบเดินไปที่ประตู ครามก้าวตาม แต่ก่อนออก เธอหันกลับมายื่นมือไปหาเขา ไม่ได้จับทั้งมือ แค่เกี่ยวปลายนิ้วเขาไว้หนึ่งวินาที
“ไปยกของค่ะ รุ่นพี่”
ครามมองปลายนิ้วตัวเองที่เพิ่งถูกแตะ แล้วมองเธอ “ครับ น้องใหม่ที่ไม่หลงแล้ว”
“ยังหลงอยู่บ้าง”
“ทาง?”
เธอเปิดประตู แสงขาวจากโถงส่องเข้ามาปนแสงแดง “บางเรื่อง”
ครามเดินตามออกมา ไม่ถามต่อ แต่รอยยิ้มเล็ก ๆ ของเขาบอกว่าเขาได้ยินความหมายที่ไม่ได้พูด
พวกเขาช่วยกันเก็บนิทรรศการจนดึก ภาพถูกห่อใส่กระดาษ คำบรรยายถูกเก็บในแฟ้ม โปสเตอร์หน้าตึกถูกแกะออกอย่างระวัง อานพแวะมารับรูปตู้กดน้ำกลับไปใส่กรอบ ป้าสายฝากแก้วน้ำที่ไม่มีใครลืมแล้วมาให้ชมรมใช้ คณิตเขียนกลอนสั้น ๆ ลงสมุดเยี่ยมว่า คนเฝ้าประตูได้เห็นประตูของตัวเอง
ก่อนปิดห้อง ลินินยืนมองผนังที่ว่างลง ครามยืนข้าง ๆ ห่างพอดี ไม่ใกล้จนเธอถอย ไม่ไกลจนต้องเรียก
“ผนังโล่งจัง” เธอพูด
“เดี๋ยวก็มีงานใหม่”
“พี่พูดเหมือนมั่นใจว่าห้องนี้จะอยู่”
“วันนี้มั่นใจได้นิดหนึ่ง”
“นิดเดียวอีกแล้ว”
“อย่าโลภ” เขาย้อนคำเธอ
ลินินยิ้ม เธอหยิบกล้องขึ้น ถามด้วยน้ำเสียงจริงจังกว่าทุกครั้ง “ถ่ายผนังว่างได้ไหม”
ครามมองผนัง แล้วมองเธอ “ทำไม”
“เพราะมันไม่ใช่ว่าง มันคือที่ที่เคยมีรูปของเราอยู่ และจะมีอีก”
ครามพยักหน้า “ถ่ายสิ”
ลินินยกกล้อง โฟกัสผนังขาวที่มีรอยเทปเล็ก ๆ กระจายอยู่เหมือนดาวที่เพิ่งถูกแกะออก เธอกดชัตเตอร์ เสียงแชะดังสั้น ๆ ในห้องที่กำลังปิดไฟ
เมื่อเดินออกจากอาคารกิจกรรม ลมกลางคืนพัดใบไม้แห้งกลิ้งไปตามทาง ลินินสะพายกล้องที่มีปมเชือกใหม่ ครามถือขาตั้งไฟบนไหล่ โจเดินนำไปพร้อมบ่นว่าหิว ป่านไล่ให้เขาหยุดบ่นแล้วช่วยเข็นกล่อง มุกล็อกประตูอย่างผู้รอดชีวิตจากสงครามเทปกาว
ตรงทางแยกหน้าลานหญ้า ลินินหยุด “ฉันต้องกลับหอทางนี้”
ครามพยักหน้า “ฉันไปส่งถึงหน้าหอได้ไหม”
เธอมองเขา เขาไม่ได้พูดเหมือนเป็นหน้าที่ ไม่ได้ก้าวมาโดยถือว่าคำตอบเป็นใช่
“ได้” เธอพูด “แต่ห้ามล้อถ้าฉันพาเดินอ้อม”
“ฉันจะจดเป็นข้อมูลเส้นทาง”
“นั่นคือล้อ”
“ล้อนิดหนึ่ง”
พวกเขาเดินเคียงกันใต้ไฟทางเดิน เสียงเพื่อน ๆ ค่อย ๆ ไกลออกไป ลินินไม่รู้ว่าความรู้สึกนี้จะชื่ออะไรในวันพรุ่งนี้ หรือในวันที่ผลทุนประกาศ หรือวันที่ครามได้รับคำตอบจากโครงการชายฝั่ง เธอรู้เพียงว่าคืนนี้เธอไม่ได้รีบตั้งชื่อมัน
เมื่อถึงหน้าหอ ครามหยุดใต้ไฟสีอุ่น เขายื่นลูกอมรสมะนาวให้เธอหนึ่งเม็ด
ลินินรับมา “พี่พกลูกอมจริงจังมาก”
“เผื่อมีคนต้องใช้”
“ฉันไม่ได้จะเป็นลม”
“เผื่อฉัน”
เธอมองเขา ครามเสมองไปทางต้นไม้ข้างทาง ใบหูเขาแดงนิด ๆ ใต้แสงไฟ
ลินินแกะลูกอม ใส่ปาก แล้วส่งอีกครึ่งของกระดาษห่อคืนให้เขา “งั้นเก็บหลักฐานไว้ ว่าวันนี้ใช้แล้ว”
ครามรับกระดาษห่อไปพับเล็ก ๆ “พรุ่งนี้เปิดห้องมืดบ่ายสอง ถ้าจะล้างม้วนนี้”
“ฉันมาตรงเวลา”
“สถิติกำลังดีขึ้น”
“พี่ก็กำลังดีขึ้น”
เขามองเธอ แสงไฟหน้าหอทำให้ดวงตาเขาอ่อนลง “ขอบคุณที่ยังให้โอกาสฉันอยู่ใกล้ภาพของเธอ”
ลินินจับสายกล้อง ปลายนิ้วแตะปมเชือกที่เขาผูกไว้ “ขอบคุณที่เริ่มถามก่อนเข้าเฟรม”
ไม่มีใครขยับเข้าหากันมากกว่านั้น ไม่มีจูบ ไม่มีคำสัญญาใหญ่โต มีเพียงลมกลางคืน ลูกอมรสมะนาวในปาก และเด็กมหาวิทยาลัยสองคนที่ยืนอยู่หน้าหอพักพร้อมหัวใจที่ยังเรียนรู้วิธีโฟกัส
ลินินเดินขึ้นบันไดหน้าหอไปสามขั้น แล้วหันกลับมา ครามยังยืนอยู่ที่เดิม ไม่ได้เหม่อ เขากำลังเก็บกระดาษห่อลูกอมใส่ช่องเล็กในกระเป๋ากล้องอย่างระวังเหมือนมันเป็นฟิล์มสำคัญ เธอหลุดยิ้ม
“พี่คราม”
เขาเงยหน้า
“พรุ่งนี้เอาน้ำไม่เย็นมาด้วยนะ”
เขายิ้มตอบ ชัดกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา “รู้แล้ว”
ลินินเดินเข้าหอพร้อมเสียงประตูปิดเบา ๆ ข้างนอก ครามเดินกลับไปตามทางไฟส้มพร้อมขาตั้งไฟบนไหล่และกระดาษห่อลูกอมในกระเป๋า ข้างในกล้องของลินินมีภาพผนังว่างรอการล้าง ภาพของพื้นที่ที่เคยมีนิทรรศการ และกำลังรอเรื่องใหม่ ๆ โดยไม่ต้องเร่งให้ใครมองเห็นก่อนเวลา
ในห้องมืดวันพรุ่งนี้ แสงแดงจะติดขึ้นอีกครั้ง ฟิล์มจะค่อย ๆ เผยสิ่งที่ถูกบันทึกไว้ ลินินรู้ว่าบางภาพอาจเสีย บางภาพอาจเบลอ บางภาพอาจดีเกินคาด แต่ครั้งนี้ เธอไม่ได้กลัวมันเหมือนเดิม เพราะเธอเริ่มเข้าใจแล้วว่าการเติบโตไม่ใช่การไม่ทำผิดพลาดเลย มันคือการจับภาพความผิดพลาดไว้ มองมันให้ชัด ขออนุญาตคนที่อยู่ในภาพ และเลือกว่าจะอัดใบไหนออกมาด้วยมือของตัวเอง
